Chuyện thời sự :
Tương lai Kinh tế Đài loan gắn chặc với Trung Quốc.

  Với 100 tỷ dollars Mỹ đầu tư vào Trung Quốc, Đài Loan là người đầu tư số 1 « ngoại quốc » ở Trung Hoa.

Tiến Sĩ Phan Văn Song

Nếu hiện nay những liên hệ ngoại giao và chánh trị giữa hai chánh quyền Bắc kinh và Đài Bắc có nhiều mây mù u ám, thì quan hệ trao đổi kinh tế trái lại,  chưa bao giờ sáng tỏ và đầy tương lai xán lạn như bây giờ ; đến nổi có vài nhà nghiên cứu chuyên môn kinh tế quả quyết rằng :  « tương lai kinh tế của Đài Loan là ở Trung Hoa lục địa, và phán quyết  rằng cần phải bỏ những hàng rào chánh trị đang ngăn cản sự Phát triển của hai nước »

  Nhưng cũng có vài nhà chuyên môn khác, chánh trị, hơn lại nhận định rằng : «  Ngày nay Đài Loan, đã là một quốc gia có một sức mạnh kinh tế đứng hàng thứ 17 trên thế giới với một số dân võn vện chỉ độ 23 triệu dân thôi. Nhưng với một sức sáng tạo mãnh liệt, công với sự thông minh, với cái cần cù bẩm sanh, với cái tinh thần học hỏi nghiên cứu, với những quá trình và vốn liếng khoa học kỷ thuật tân tiến,  sẽ vượt qua  Trung Quốc rất xa và sẽ giữ mãi cái cách biệt đó, do cái sắc thái đặc biệt  của một quốc gia giàu có, trưởng thành, bền vững, cộng với một thể chế tương đối có an ninh xã hội , yên ổn, và đặc biệt có dân chủ ». 

  Nhưng cả hai trường phái đều nghĩ rằng tương lai  kinh tế Đài Loan sẽ phải gắn liền với sự Phát triển của Trung Quốc.

Trước hết , do các nhà doanh nhơn  của Đài Loan. 100 tỷ dollars Mỹ đã được đầu tư vào Trung Quốc rồi. Đài Loan nay đã là nhà « đầu tư ngoại quốc số 1 » của Trung Quốc. Thêm vào đó hiện nay có trên 1 triệu dân Đài Loan hiện đang sanh sống và làm ăn tại lục địa (10 % dân số đang làm việc của Đài Loan). Một sự kiện đáng ghi nhớ là : ngay sau vụ Thiên An Môn, chính các doanh nhơn Đài Loan đã ồ ạt đỗ tiền đỗ của vào cứu Trung Quốc, khi các xí nghiệp âu mỹ đã rút khỏi Trung Hoa để trừng phạt việc đàn áp sanh viên. Sự việc ấy chứng minh rằng của cải của Đài Loan là động cơ chánh của sự « cất cánh kinh tế » của Trung Quốc. Và Trung Quốc cũng là « đất dụng võ » của các kinh doanh gia Đài Loan, từ những tay cự phú đến anh làm tiểu công nghệ. Và để khoá lại cái vòng tay lớn ấy, rát nhiều anh Đài Loan đã đi tìm vợ bên Lục Địa, Từ các tỉnh thành to lớn đến tận cùng các làng mạc hẻo lánh, các anh rễ Đài loan rất sáng giá với cái « hầu bao » béo bở sắp mấy lần người anh  em lục địa.

  Thế nhưng ngày nay, những lưu lượng thương mãi trực tiếp  vẫn còn bị hạn chế, hàng rào chánh trị vẫn còn đó. Các lưu lượng trực tiếp mặt hàng chuyên chở bằng đường hàng không và đường hàng hải trực tiếp hầu như không có. Một số lớn các hàng hóa, nếu khống nói là gần toàn bộ các « containers » vẫn phải chạy một vòng du lịch qua Nhựt bổn hay qua Hông Kông để « mua » một con dấu « made in Hong Kong », « made in Japan », trước khi đổ bộ vào Trung Quốc.

 Ngày hôm nay, chúng ta có thể ước lượng rằng 40%  đến 80% hàng « kỷ thuật cao » đều làm tại Đài Loan. Nhìn xa hơn tí nữa, Đài Loan vì vẫn bị thế giới cô lập về vấn đề ngoại giao, nên thế giới không nắm rõ sự thật về tầm vóc kinh tế  qua thống kê. Hầu như 70% các máy vi tính cầm tay (lap top), 68% các máp truyền hình dẹp, 80% các PDA ( Personal digital assistant..) của thế giới đều được sản xuất tại Đài Loan với những nhản hiệu khác nhau. Business Week (Tuần báo Thương mại) của Mỹ trong một bài nhận định ngày 16 tháng 5 2005 đã cho biết rằng hảng Hewlet Packard đã đặt 21 Tỷ US dpllars hàng cho Đài Loan trong suốt năm 2005 và Apple đã tăng đơn đặt hàng hơn  28% so với năm 2004.

  Đặc biệt hơn, những hảng sản xuất lắp ráp  dây chuyền đều nằm tại « Trung Hoa Lục Đia » vì Đài Loan muốn dành đất đai của mình để phát triển phần « Phát Minh Kỷ Thuật » nhiều lợi nhuận.hơn.

  Hảng Quanta, hảng đã sản xuất 30% máy vi tính cầm tay (lap top) của thế giới và tiếp tế nguyên liệu cho Apple chỉ còn giữ cơ sở kỷ thuật và Phát triển tại Đài Loan thôi. Đài Loan vẫn có những luật lệ rất khắc khe để bảo vệ phát minh chất xám của mình, cấm xuất cảng phát minh sang lục địa.

  Ngày hôm nay, nhà cầm quyền Đài Loan vẫn tiếp tục đầu tư 20% ngân sách của quốc gia mình cho Phát Minh và Nghiên Cứu, và vẫn ước ao rằng Đảo Đài Loan sẽ là một Silicon Valley Á đông. Đài Loan sẽ dưa trên hai cột trụ : kỷ thuật và giá thành rẽ để cạnh tranh với Đại hàn ( nơi ấy có giá thành cao hơn)

  Ta cũng không quên rằng nếu Trung Quốc hiện nay là một thị trường tiêu thụ khổng lồ đối với thế giới. Thị trường tiêu thụ của  Đài loan chỉ là một chú lùn, nhưng chú lùn nầy vẫn chiếm thế thượng phong về nhập cảng rượu của Pháp và Âu châu.

 Nói tóm lại, mặc dù tình thế kinh tế chánh trị ngày nay có những khó khăn mới, do : nạn cúm gà, giá nhiên liệu gia tăng, giá nông phẩm gia tăng, gánh nặng tài chánh do các trận bão vừa qua ; những bất an do chánh trị nội bộ, do các xì căng đan của nhóm cầm quyền Đảo Đài Loan hiên nay đang làm mất uy tín Tổng Thống Trần Thủy Biển biến cho mãi lực Đài loan lần đầu tiên đang trên đà xuống dốc. Và mặc dù thế  Đài Loan vẫn còn có những  chỉ số kinh tế đẹp, như lạm phát ít, chỉ số tăng trưởng khoảng 4% (so với 5% năm 2004), chỉ số thất nghiệp 4%,

Chỉ có một chỉ số đáng ngại là chỉ số Nợ Quốc Gia : 50% của tổng số Thu nhập !

  Trái lại dưới cái nhìn chuyên môn, chúng ta sẽ thấy Đài loan vẫn còn một tiềm lực quản lý rất mạnh : 13% tổng số thu do thuế vụ trên phần thu nhập, 5% chỉ số VAT là một đòn bẩy rất mạnh cho Thương Nghiệp Đài Loan.

  Về mặt Ngoai Giao với Trung Quốc, sự gắn bó đang ở một thời kỳ mặc cả. Đầu tư nhiều ở Trung Quốc là một cái lợi, nhưng môi hở răng lạnh , Trung Quốc đang tìm mọi giá ôm chặc các ông kỷ nghệ gia và doanh thương Đài Loan , một mặt cũng muốn về phần chánh trị xơi tái anh đàn em. Đài Loan đang bị khủng hoảng chánh trị, ở với Tàu thì bị xơi tái, đòi Độc Lập thì thiệt thòi cũng khá nhiều.

  Việt nam nên theo gương anh Đài Loan đối với anh Tàu mà suy gẩm. Chánh trị là lựa chọn. Con đường dân chủ đã đưa Đài Loan đến Phát triển. Ngày nay nhờ Phát triển, Phát minh Sáng tạo, Nghiên cứu, Đài Loan mới có thể giữ được tự chủ Độc lập và Tư do. Vì dù có muốn thế nào đi nữa , sự tiến bộ của Đài loan vẫn cầm chưn được Trung Quốc.

  Hồi Nhơn Sơn , tháng 12 năm 2005.
Phan Văn Song