CHIẾN KHU AN THÀNH
(Quá Trình Thành Lập và Hoạt Động)

Lời Mở Đầu:
Hôm gặp lại nhau, sau một thời gian dài xa cách, anh Sáu Trọng Nhơn có gợi ý cho tôi viết lại quá trình thành lập và hoạt động của chiến khu An Thành, một trong những chiến khu của Đảng đã gầy dựng trong thời gian hoạt động chống Cộng suốt nửa thế kỷ quạ Tôi do dự không muốn viết, vì nghĩ mình không thể nào làm tròn nhiệm vụ, khi qua một thời gian quá lâu với một trí nhớ kém cõi, nên viện dẫn lý do sức khỏe để từ chối bằng cách “lờ luôn”. Nhưng trong kỳ họp Tổ gần đây, anh Trần Quân có đề cập lại vấn đề và khích lệ tôi lần nữa với sự tán thành của anh em, nên tôi mạo muội cố moi trí nhớ được bao nhiêu hay bấy nhiêu để làm một công việc mà tôi cho là “để đền đáp lại phần nào sự hy sinh mạng sống của những đồng chí thân yêu tại chiến khu An Thành”.

Nhân danh là một trong những sáng lập viên và cũng là một chứng nhân, tôi xin viết lại một cách hết sức trung thực từ ngày được thành lập cho tới ngày bị bắt buộc phải giải tán một chứng tích chống Cộng của Đại Việt Quốc Dân Đảng ở miền Nam, nơi còn tồn tại một nghĩa trang chứa đựng hài cốt của hơn năm mươi đảng viên chiến sĩ đã hy sinh cho lý tưởng Dân Tộc Sinh Tồn do Đảng Trưởng Trương Tử Anh chủ xướng. Đối với tôi đây là một “Hoàng Hoa Cương” của chúng tạ

TÓM LƯỢC BỐI CẢNH LỊCH SỬ:
Trong bối cảnh lịch sử tôi chỉ tóm lược những sự kiện có liên quan đến vận mệnh đất nước trong thời kỳ tiền thế chiến thứ 2, còn những chi tiết khác xin chỉ đề cập sơ lược hoặc không đề cập đến để tránh dài dòng.

Trận thế chiến thứ 2 được lấy cột mốc từ năm 1939 khi ở Aâu Châu hai chánh phủ Anh Pháp cùng tuyên chiến với Đức tới khi Nhật đầu hàng năm 1945, chớ thực sự thì ở Á Châu cuộc chiến giữa Trung Hoa và Nhật đã xảy ra từ năm 1937.

A - Tình Hình Thế Giới:
I - Á Châu:
a - Nhật:
Sau khi nắm được chính quyền, chánh phủ quân phiệt do Tướng Tojo (Đông Điều) cầm đầu có tham vọng bành trướng lãnh thổ về phía Nam, với chiêu bài Đại Đông Á nên dựng lên sự kiện Lư Cầu Kiều để gây hấn với Trung Hoa và để che đậy giã tâm của mình trong tiến trình thôn tính toàn cõi Đông Nam Á trong đó có Đông Dương thuộc Pháp.

b - Trung Hoa:
Trong cuộc chiến tranh kháng Nhật, chánh phủ Trung Hoa Dân Quốc (Thống Chế Tưởng Giới Thạch) yếu thế phải lần lượt rút khỏi Đông Tam Tỉnh (Mãn Châu), Thượng Hải và sau cùng thiên đô từ Nam Kinh về Trùng Khánh hầu tạo thế ỷ dốc với quân Anh ở Miến Điện.

II - Âu Châu:
a - Đức:
Sau khi ký hiệp ước “Bất Tương Xâm” với Liên Bang Sô Viết (Staline), Đức Quốc Xã (Hitler) xua quân tấn công chiếm nửa nước Ba Lan. Sau đó, với lực lượg hùng hậu, họ thôn tính toàn cõi Tây Aâu trong suốt một thời gian ngắn (trừ Anh Quốc nhờ eo biển Manche nên còn tồn tại, nhưng thủ đô Luân Đôn bị “bom bay” V1, V2 của Đức tàn phá nặng nề). Tiếp theo, Đức quay sang phía Đông chiếm hầu hết các nước trong vùng Balean và xé luôn hiệp ước “bất tương xâm” bằng cách tấn công Liên Sô.

b - Pháp:
Đối kháng với chiến lủy Siegfried của Đức, chiến lủy Maginot là niềm kỳ vọng của Pháp trong việc phòng thủ. Tuy nhiên, Đức không tấn công trực diện mà dùng chiến thuật đánh bọc hậu làm Pháp không kịp trở tay phải tuyên bố “bỏ ngỏ” thủ đô Paris (đầu hàng) và phải chịu cắt nửa phần lãnh thổ về phía Bắc cho Hitler. Phần còn lại ở phía Nam do Thống Chế Petain cai trị với tư cách Quốc Trưởng lấy thành phố Vichy làm thủ phủ. Tướng De Gaulle lưu vong sang Algerie thành lập “chánh phủ Kháng Chiến” chiến đấu trong hàng ngũ Đồng Minh cho đến ngày toàn thắng.

III - Vai Trò Của Mỹ Trong Cuộc Chiến:
Sau trận Đệ Nhất thế chiến, Hoa Kỳ có xu hướng đứng biệt lập với cựu lục địa nên giữ thái độ bàng quan giữa các phe lâm chiến mặc dù Thủ Tướng Anh (Churchill) nhiều lần lên tiếng cầu cứụ

Mãi đến khi không quân Nhật tấn công tiêu diệt gần hết hạm đội ở Pearl Harbor (Trân Châu Cảng) tháng 12 năm 1941, Mỹ mới chịu tham chiến bên cạnh Đồng Minh ở các mặt trận Aâu Châu (đánh Đức, Ý) và Á Châu (đánh Nhật).

Năm 1944, ở Châu Aâu, Đức đầu hàng Đồng Minh vô điều kiện, nhưng ở Á Châu (Mặt Trận Thái Bình Dương) chiến tranh vẫn còn quyết liệt. Thế chiến thứ Hai chỉ thực sự kết liễu sau khi Mỹ ném hai quả bom nguyên tử xuống đất Nhật vào các ngày 6-8-45 ở Hiroshima (Quảng Đảo), và ngày 9-8-45 ở Nagasaki (Trường Kỳ).

Ngày 15-8-45 Nhật Hoàng Hirohito lên đài phát thanh Tokyo tuyên bố đầu hàng Đồng Minh vô điều kiện và . . chỉ xin cho được “tại vị”.

Để kết thúc chiến tranh vốn gây ra quá nhiều đau khổ mất mát cho nhân loại, Tổng Thống Roosewelt chấp nhận lời yêu cầu của Nhật Hoàng và chỉ định Đại Tướng Mac Arthur thay mặt Đồng Minh tiếp nhận sự đầu hàng của Nhật. Cuộc lễ được tổ chức trên một chiến hạm của Hoa Kỳ đậu ngoài khơi vịnh Đông Kinh (Tokyo).

B - Tình Hình Đông Dương:
I - Thủ đoạn của Nhật:
Sau khi chiếm xong miền duyên hải Trung Hoa từ Bắc chí Nam, để dọn đường cho cuộc trường chinh vùng Đông Nam Á, Nhựt đã dùng áp lực buộc Pháp cho đỗ bộ vào Đông Dương để dùng nơi đây làm bàn đạp tấn công quân Anh ở phía Nam (Tân Gia Ba, Mã Lai, Miến Điện), quân Hòa Lan (Nam Dương Quần Đảo), quân Bồ Đào Nha (Đông Timor) v. v. . . . và đặc biệt là nhắm vào miền Hoa Nam của Trung Hoa ở phía Bắc Việt Nam nhằm cắt đứt đường tiếp tế của Đồng Minh cho chánh phủ Trùng Khánh từ Miến Điện. Mặc dù được nhà cầm quyền Pháp thỏa mãn mọi yêu sách, nhưng rốt cuộc vào đêm mồng 9 tháng 3 năm 1945, Nhựt vẫn trở mặt đảo chánh Pháp để nắm quyền cai trị toàn cõi Đông Dương.

II - Thủ đoạn của Pháp:
Sau khi đầu hàng, Quốc Trưởng Petain bổ nhiệm Toàn Quyền Decoux thay thế toàn quyền Catroux (theo De Gaulle) đã bỏ nhiệm sở đào thoát sang Tân Gia Ba (Singapore).

Trước viễn ảnh một cuộc nổi dậy có thể xảy ra của dân chúng, chánh quyền thuộc địa một mặt tập trung các phần tử khả nghi và dùng quân đội đàn áp đẩm máu những địa phương có phong trào chống đối, mặt khác nhằm mục đích phân hóa người bản xứ, chúng còn phát động phong trào thể thao một cách rầm rộ dưới sự điều khiển của Đại tá Ducuroy điển hình là tổ chức cuộc đua xe đạp vòng quanh Đông Dương. Cụ thể là trong cuộc đua này, người miền Nam ủng hộ Phượng Hoàng Lê Thành Các, còn người miền Bắc thì cỗ vũ cho Hùm Xám Vũ Văn Thân.

C - Tình Hình Trong Nước:
I - Chánh Phủ Trần Trọng Kim:
Sau ngày đảo chánh cướp được chánh quyền từ tay người Pháp, Nhựt đặt người vào các chức vụ chỉ huy từ hành chánh đến quân sự, kể cả các xí nghiệp của người Pháp làm chủ. Toàn quyền Nhựt hứa triệt để ủng hộ Hoàng Đế Bảo Đại trong việc trị nước an dân. Sau đó, để chứng tỏ thiện chí của mình Toàn Quyền Nhựt tham khảo với Hoàng Đế Bảo Đại để chọn người đứng ra lập nội các. Người được chọn là học giã Trần Trọng Kim. Hoàng Đế Bảo Đại tấn phong chánh phủ Trần Trọng Kim tại Thành Nội (Huế) có sự hiện diện của Nam Phương Hoàng Hậụ

Đây là chính phủ đầu tiên mặc âu phục thay vì quốc phục trong lễ tấn phong. Nhân viên chánh phủ gồm toàn thành phần trí thức khoa bảng có danh vọng trong xã hội đương thờị Vậy mà về sau lòi ra mấy trự Cộng Sản gộc như luật sư Trịnh Đình Thảo chẳng hạn. Đây là loại trí thức ăn phải bả cộng sản mà ta gọi là trí thức . . ngu hỏi ngủ.

II - Thành Lập Mặt Trận Việt Minh:
Để tránh áp lực của Nhựt tại vùng biên giới Hoa Việt, nhằm cắt đứt đường tiếp tế từ Miến Điện, chánh phủ Trùng Khánh quyết định hậu thuẩn cho những phần tử cách mạng Việt Nam lưu vong tại Trung Hoa thành lập lực lượng vũ trang chống Nhựt. Vào tháng 5 năm 1941, tại Quảng Tây dưới sự bảo trợ của Tướng Trương Phát Khuê, một hội nghị được triệu tập gồm những thành phần cách mạng Việt Nam do Nguyễn Aùi Quốc lãnh đạọ Hội nghị thành lập một tổ chức lấy tên là:Mặt Trận Việt Nam Độc Lập Đồng Minh, gọi tắt là: Mặt Trận Việt Minh. Đầu năm 1943, Nguyễn Aùi Quốc đổi tên là Hồ Chí Minh và mang tên này cho đến chết.

III - Hoàng Đế Bảo Đại Thoái Vị:
Vào ngày 22 tháng 8 năm 1945, tại kinh đô Huế, Hoàng Đế Bảo Đại làm lễ thoái vị và tiếp nhận danh hiệu “Công Dân Thứ Nhứt” của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa trứơc các đại diện “Uûy Ban Dân Tộc Giải Phóng Lâm Thời” gồm Nguyễn Lương Bằng, Trần Huy Liệu và Cù Huy Cận. Trong dịp nầy ấn kiếm quốc bảo của triều Nguyễn cũng bị cộng sản tịch thụ

IV - Hồ Chí Minh Đọc Bản Tuyên Ngôn Độc Lập:
Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại vườn hoa Ba Đình (Hà Nội) Hồ Chí Minh đọc “Bản Tuyên Ngôn Độc Lập” và tuyên bố nuớc Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa hoàn toàn tự chủ, đồng thời ra mắt Tân Chính Phủ Lâm Thời do Hồ Chí Minh làm Chủ Tịch với Cựu Hoàng Bảo Đại làm Cố Vấn Chính Phủ được gọi là Cố Vấn Vĩnh Thụỵ

V - Đồng Minh Giải Giới Quân Nhựt Ở Đông Dương:
Sau chiến tranh, quân Anh (Lord Mounbatten) được Đồng Minh giao nhiệm vụ giải giới quân Nhựt từ vĩ tuyến 16 trở vào, quân Trung Hoa (tướng Lư Hán) giải giới quân Nhựt từ vĩ tuyến 16 trở rạ

Vốn biết rõ bản chất “Cộng Sản Đệ Tam Quốc Tế” của Việt Minh trá hình dưới lớp võ quốc gia dân tộc, nên Đồng Minh muốn mượn tay quân Pháp để tiêu diệt chúng bằng cách sắp xếp cho quân Pháp theo chân quân Anh trở lại Đông Dương. Quân Pháp do Tướng Leclerc chỉ huy đã nhanh chóng hoàn tất việc chiếm đóng và thiết lập hệ thống chánh quyền từ trung ương đến hạ tầng cơ sở.

VI - Nam Bộ Kháng Chiến:
Trước sức mạnh hùng hậu của quân Pháp, Uûy Ban Kháng Chiến Hành Chánh Nam Bộ do Phạm Văn Bạch làm Chủ Tịch, đã rút lui vào bưng biền như Đồng Tháp Mười, rừng U Minh, rừng Sát cùng với lực lượng võ trang của chúng. Trong số nầy ngoài thành phần cộng sản còn có lực lượng các giáo phái Cao Đài, Hòa Hảo, Bình Xuyên và rất nhiều chiến sĩ quốc giạ

Trong số những chiến sĩ quốc gia nầy, có một đồng chí của chúng ta là anh Bùi Hữu Phiệt đã xây dựng nên một lực lượng võ trang đáng kể được mệnh danh là Bộ Đội An Điền. Sau Bộ Đội nầy đổi là Chi Đội 25 khi hợp tác với Bình Xuyên. Chi Đội nầy về sau bị Tướng Nguyễn Bình, Tư Lệnh Miền bao vây giải giớị Một số lớn đảng viên của ta trong đó có anh Bùi Hữu Phiệt bị Việt Minh Cộng Sản hạ sát. Để kỷ niệm một đồng chí đã hy sinh vì Tổ Quốc, Đảng đã lấy tên anh đặt cho Khu Bộ Quân Nhân tức là Khu Bộ Bùi Hữu Phiệt (trực thuộc Trung Ương Đảng Bộ).

Với âm mưu độc quyền chính trị để thực hiện chủ nghiã Cộng Sản trên đất nước Việt Nam, tập đoàn Cộng Sản Nam Bộ lúc bấy giờ do tên đồ tể Lê Duẫn cầm đầu về chính trị (Xứ Uûy Nam Bộ) và tên độc nhãn Nguyễn Bình, Tư Lệnh Lực Lượng Vũ Trang Nam Bộ, đã phóng tay khủng bố triệt để hầu tiêu diệt các lực lượng vũ trang đối lập như Cao Đài, Hòa Hảo, Bình Xuyên, Đại Việt nên các lực lượng nầy lần lượt rời bỏ bưng biền trở về thành hợp tác với Pháp.

VII - Nam Kỳ Quốc:
Để đánh lừa dư luận trên thế giới và che đậy bộ mặt thực dân của mình năm 1946 người Pháp đã dựng lên ở miền Nam một Chính Phủ Tự Trị lấy tên là Cộng Hòa Nam Kỳ ma người ta gọi là Nam Kỳ Quốc do bác sĩ Nguyễn Văn Thinh làm Thủ Tướng. Khẩu hiệu “Xứ Nam Kỳ của người Nam Kỳ” được treo la liệt khắp nơị Họ xách động phong trào “chống Bắc Kỳ” bằng cách tổ chức những đoàn thanh niên chuyên đi tìm người Bắc để khủng bố (cho sợ để “chuồn” về Bắc). Để biết ai là người Bắc họ bảo nói câu “Tân Sơn Nhứt”. Người Bắc mặc dù ở trong Nam lâu cũng khó nói ba tiếng nầy đúng giọng miền Nam nhứt là nói nhanh.

Sau cái chết đột ngột của bác sĩ Nguyễn Văn Thinh mà dư luận cho rằng ông bị người Pháp giết bằng cách thắt cổ bằng giây điện, Bác sĩ Lê Văn Hoạch (Cao Đài) được đề bạt vào chức vụ Thủ Tướng.

VIII - Người Quốc Gia Bị Đẩy Vào Thế Phải Hợp Tác Với Pháp:
Trước khi quyết định trở về thành, người quốc gia thừa hiểu rằng một khi rời bỏ bưng biền về hợp tác với Pháp thì sẽ bị cộng sản tuyên truyền bôi lọ bằng cách gán cho hai tiếng “Việt Gian”, nhưng đứng trước bao cái chết của những nhân vật nổi tiếng từ Bắc chí Nam thì ta còn câu nệ gì mà không tìm cách tự cứu mình để “lưu thân hữu dụng”, còn vì “tự ái xằng” để tìm cái chết một cách ngu xuẩn hay saỏ Ta chẳng từng biết cac1 ông Trần văn Thạch, Tạ Thu Thâu, Hồ Vĩnh Ký ,v .v . . . cũng vì khác chính kiến với chúng mà bị thủ tiêu đó saỏ Ngoài quý vị vừa nêu trên còn biết bao người khác bị chúng sát hại với chính sách “thà giết lầm hơn tha lầm” của chúng. Phải nói tội lỗi của chúng là loại tội lỗi “Trời không dung, Đất không tha” (mà chắc những “người tù cải tạo” đã từng nghe chúng nó gán ghép cho mình), thì tại sao ta lại không biết sống cho hợp ý Trời mà tiêu diệt chúng để trả thù cho những người đã khuất? Với ý nghỉ đó, người quốc gia dứt khoát ly khai với Cộng Sản mà không có một tí mặc cảm nàọ Con chó bị đẩy vào đường cùng còn có phản ứng để tự vệ huống chi chúng ta là con ngườỉ Do đó sau nầy những cảnh “giết qua giết lại” giữa quốc gia và cộng sản đã xảy ra trên mọi miền đất nước suốt 30 năm dài, gây ra không biết bao nhiêu là thảm cảnh. Ngoài ra với chính sách “tiêu thổ kháng chiến” học được của quan thầy Liên Sô, chúng đã làm cho hàng triệu gia đình gặp phải cảnh “sinh vô gia cư, tử vô địa táng”. Thật là “trúc rừng không ghi hết tội” vậỵ

IX - Về Thành:
Sau khi quyết định ly khai với Việt Minh, các đoàn thể bắt đầu liên lạc với người Pháp qua trung gian của chính phủ Nam Kỳ. Hòa Hảo với số tín đồ đông đảo ở miền Tây, Tướng Trần Văn Soái (tự Năm Lửa) đống bản doanh ở Cái Vồn (Cần Thơ), Tướng Lâm Thành Nguyên (tự Hai Ngoán) đống bản doanh ở Cái Dầu (Châu Đốc), Tướng Lê Quang Vinh (tự Ba Cụt) đống bản doanh ở Thốt Nốt (Long Xuyên) và Tướng Nguyễn Giác Ngộ đặt bản doanh ở Cao Lãnh (Kiến Phong), Cao Đài với số tín đồ tập trung đông đảo ở Tây Ninh nên đóng bản doanh ở Long Hoa (gần Tòa Thánh), Thiên Chúa Giáo của Đại tá Leroy (một người Việt lai Pháp) được trọn quyền thao túng toàn tỉnh Bến Tre, Bình Xuyên với Tướng Lê Văn Viễn đặt bản doanh ở Chánh Hưng (Chợ Lớn), Đại Việt đặt trụ sở Trung Ương ở Tân Định (Sài Gòn).

Việt Minh rất cay cú việc nầy nên đải phát thanh Nam Bộ của chúng đã lấy hai chữ đầu (tên các đoàn thể) như Hòa Hảo chúng đọc là Hốt Hết (H.H), Cao Đài chúng đọc là Chặt Đầu (C.Đ), Thiên Chúa chúng đọc là Uống Máu Dân Chúng (UMDC) là chữ viết tắt của Union Militaire de defeuse des Chretientes (Liên Hiệp Quân Sự Bảo Vệ Giáo Dân), Đại Việt chúng đọc là Đít Vịt (Đ.V). Riêng Bình Xuyên chúng chỉ thóa mạ đích danh Bảy Viễn, chớ không đá động đến danh từ Bình Xuyên vì sợ đụng chạm đến anh em chiến sĩ Bình Xuyên đang chiến đấu trong lực lượng Mười Trí (Hùynh văn Trí).

Lúc đầu các lực lượng nầy, người Pháp gọi là lực lượng bổ túc (forces suppletives) chỉ đặt trọng tâm vào việc giữ an ninh trong khu vực trách nhiệm; lần lần vì nhu cầu gia tăng quân số, mua sắm vũ khí, nên lấn sang lãnh vực kinh tế như thâu thuế lợi tức của các thương nhân qua lại ngang đồn bót bằng xe cộ, tàu thuyền. Riêng Bình Xuyên thì đường đường chính chính mở các sòng bạc như Kim Chung ở Cầu Oâng Lãnh và Đại Thế Giới ở Chợ Lớn để thu lợi một cách công khai hợp pháp.

Tướng Lê Văn Viễn nhờ có quyền và có lợi nên được một số nhân sĩ như Trần Văn Aân, Trần Thiện Vàng, Hồ Hữu Tường kể cả Bà Phạm Văn Bạch ủng hộ.

X - Cựu Hoàng Bảo Đại Xuất Ngoại:
Tháng 3 năm 1946, nhờ sự đồng ý của Hoa Kỳ, một phi cơ được gữi đến Hà Nội đón Cựu Hoàng Bảo Đại và phái đoàn rời Việt Nam đi Trùng Khánh. Nơi đây Cựu Hoàng Bảo Đại được Tổng Thống Tưởng Giới Thạch đón tiếp và lưu lại đây 3 tháng. Vào tháng 6 năm 1946, chánh phủ Anh cho phép Cựu Hoàng chánh thức định cư tại Hồng Kông. Được biết vào giờ chót, Hồ Chí Minh đổi ý muốn giử Cựu Hoàng ở lại nhưng không kịp, vì phi cơ đã cất cánh. Cựu Hoàng thoát khỏi tay Cộng Sản, đã làm cho Hồ Chí Minh vô cùng bực tức nhưng đành trơ mắt ếch nhìn theo chiếc phi cơ càng lúc càng lên cao trước mắt bọn anh ninh của chúng.

XI - Thành Lập Mặt Trận Quốc Gia Liên Hiệp:
Sau khi Cựu Hoàng Bảo Đại định cư tại Hồng Kông và có tin chánh phủ Pháp muốn trực tiếp thương thuyết với Cựu Hoàng thì các lãnh tụ, các chính khách ở khắp nơi từ trong nước đến hải ngoại nườm nượp bay tới Hồng Kông yết kiến Cựu Hoàng để thỉnh cầu Ngài đứng ra lãnh đạo quốc gia thương thuyết với Pháp. Cựu Hoàng đã đồng ý trên nguyên tắc. Tuy nhiên, còn phải phát động rầm rộ ở trong nước một phong trào tích cực ủng hộ để Cựu Hoàng được danh chánh ngôn thuận nói chuyện với Pháp.

Thế là ở miền Nam thành hình một tổ chức tên là Mặt Trận Quốc Gia Liên Hiệp còn gọi là Mặt Trận Cao - Thiên - Đại - Hòa - Bình, nghĩa là mặt trận gồm các đoàn thể: Cao Đài, Thiên Chúa, Đại Việt, Hòa Hảo và Bình Xuyên.

Cũng nằm trong kế hoạch nầy Đảng đã mở một văn phòng tại nhà Bác sĩ Trần Đình Quế đặt dưới sự điều khiển anh Sáu (Kỷ sư Phan Thông Thảo). Bác sĩ Quế có Pháp tịch nên lấy tên là Robert Couey vốn là Cha của Trung Tá Trần Đình Lan. Tại đây chúng ta đã rải truyền đơn “ủng hộ Cựu Hoàng Bảo Đại” dưới danh nghiã của Mặt Trận Quốc Gia Liên Hiệp.(Vì việc rãi truyền đơn mà Thu và tôi bị ra tòa về tội dùng bảng số xe giả và bị phạt vạ. Riêng tôi khi đi xin bản sao lục án tòa để nộp vào hồ sơ thi vào Trường Võ Bị bị Tòa Đô Chính từ chối không chịu cấp và Anh Tư (Bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn) nhân danh Bộ Trưởng Bộ Thanh Niên & Thể Thao phải can thiệp, với câu “Anh Thừa có công chớ không có tội”.

D - Nguyên Nhân Thúc Đẩy Việc Lập Chiến Khu:
Đầu năm 1947, nhận thấy chánh phủ Nam Kỳ của thủ tướng Lê Văn Hoạch không còn thích hợp với tình thế nữa nên Pháp buộc lòng phải thay đổi chánh sách bằng cách đổi tên lại là Chánh Phủ Nam Phần Việt Nam với ông Nguyễn Văn Xuân làm Thủ Tướng, kế đó là ông Trần Văn Hữụ

Nhằm phá giải pháp Bảo Đại nên Việt Minh gia tăng hoạt động khủng bố ở nội thành Sài Gòn. Nhiều nhân vật quan trọng bị Việt Minh sát hại trong đó có ông Văn Văn Của Đô Trưởng Sài Gòn, Đại tá người Pháp bị cắt cổ ở đường Tự Do (Catinat cũ), liệng lựu đạn vào rạp hát Thành Xương làm cho một số nghệ sĩ bị thương vong v. v. . . 

Thấy văn phòng đặt tại nhà bác sĩ Trần ĐìnhQuế an ninh không được bảo đảm, Anh Tư quyết định dời lại tư dinh của cựu thủ tướng Lê Văn Hoạch. Tại đây Việt và tôi được Đảng giao điều hành công việc văn phòng kể cả việc chuẩn bị tài liệu cho anh Tư đi Hồng Kông hợp với Cựu Hoàng Bảo Đạị

Để thích ứng với tình thế lúc bấy giờ Đảng chủ trương xây dựng một lực lượng võ trang để bảo đảm an ninh cơ sở và hậu thuẩn cho hoạt động chính trị, vì lúc bấy giờ ta chỉ mới có tổ chức ngoại vi là Thanh Niên Bảo Quốc Đoàn do đồng chí Đỗ văn Năng làm thủ lĩnh. Nói đến việc xây dựng lực lượng võ trang thì trước tiên phải có đất dụng võ. Mà muốn có đất dụng võ phải có sự đồng ý của người Pháp. Trên nguyên tắc Đảng cố tránh tiếp xúc với người Pháp về việc nầỵ Quyết định sau cùng là thương lượng với Pháp qua trung gian của thủ tướng Trần văn Hữụ Anh Chỉnh và tôi đến gặp Thủ tướng Trần Văn Hữu, tại văn phòng ở đường Gia Long.

Sau khi được sự đồng ý của Pháp, Đảng chỉ định anh Kiệt (Nguyễn Hưng Khải) thay mặt Đảng tiếp xúc với nhà cầm quyền quân sự Pháp để thương lượng việc đóng quân.

I - Những khó khăn buổi đầu:
a - Chiến Khu Bình Qưới Tây:
Chiến Khu Bình Quới Tây nằm trong lãnh thổ tỉnh Gia Định. Đây là chiến khu thứ hai ở miền Nam của Đảng do anh Kiệt (Nguyễn Hưng Khải) và anh Thanh (Nguyễn Ngọc Lựu) chịu trac1h nhiệm sau chiến khu An Điền. Ít lâu sau ngày thành lập anh Khải đã mốc nối được với một cán bộ Cao Đài còn bị kẹt ở trong chiến khu, đem một đại đội ra hợp tác. Họ được đưa về đồn trú tại một trại lá nằm trong xã Bình Quới Tâỵ

Chánh phủ biệt phái cho chiến khu một chiếc Land Rower có tài xế để chuyên chở thực phẩm tiếp tế cho đơn vị. Anh Thanh được giao phụ trách công tác nầỵ Độ một tuần sau, một bửa sáng sau khi mua thực phẩm xong, anh Thanh ghé lại văn phòng kêu tôi cùng đi vào chiến khụ Khi vào đến nơi thấy doanh trại trống không, không có một bóng người, chúng tôi trở về báo cáọ Sau được một đội viên trốn thoát về thuật lại là vào buổi chiều hôm trước, anh em ra sân chơi bóng chuyền, số còn lại ngồi xem. Thình lình năm đội viên vào trại lấy súng ra uy hiếp bắt mọi người phải đi theọ Anh đội viên nầy lợi dụng đêm tối trốn về được. Thì ra trong số chiến sĩ Cao Đài nầy có một số cán bộ Việt Minh trà trộn vào làm nội tuyến mà ta không biết

b - Chiến Khu Tân Quí Tây:
Sau thất bại nầy anh Khải quyết định về miền Tây lập chiến khụ Sơ khởi anh tham khảo ý kiến của Đảng Bộ Tỉnh Sa Đéc thì được anh em mớm ý là nên lập ở xã Tân Quí Tây (?) xã nầy ở gần thị xã Sa Đéc (độ hai cây số) và rất an ninh nhờ có hai đơn vị bạn (một của Cao Đài, một của Hòa Hảo) trú đóng.

Sau khi liên lạc và thỏa thuận với Pháp anh trở về Sài Gòn báo cáo tình hình và xúc tiến ngay công việc. Tôi được Đảng chỉ định đi cùng với anh Khải và anh Thanh trong nhiệm vụ nầỵ Thế là chúng tôi hướng dẫn một số anh em trong Thành bộ Sài Gòn Chợ Lớn khoảng 20 người lên đường trực chỉ miền Tâỵ

Trong thời gian chúng tôi còn ở Sài Gòn, thì ở Sa Đéc anh em đã mốc nối được một số cán bộ đang hoạt động trong hàng ngũ Việt Minh như anh Trần Thiện Tứ là Trường Ban Công Tác Thành, anh Tư Đen là Phó Ban và một số đội viên. Khi chúng tôi tới địa điểm chỉ định được vài tuần thì anh Sáu Long (Nghĩa) dẫn các anh em mới đến giới thiệụ Thế là sĩ số chúng ta lên được một trung đội với một số súng ngắn (rouleau) và lựu đạn loại tấn công (OF).

Không biết vì lý do nào mà người Pháp giao cho ta khu vực nằm giữa vùng kiểm soát của hai giaó phái Hòa Hảo và Cao Đài, vì thế mà trong thời gian gần hai tháng ở đây sự hoạt động của ta chỉ hạn chế trong việc giáo dục chính trị cho chiến sĩ mà thôị Tôi đảm nhiệm vai trò nầỵ(Chánh Trị Viên)

II - Chiến Khu An Thành Thành Hình:
Để tránh đụng chạm với đơn vị bạn, anh Khải đi Vĩnh Long tiếp xúc với Tỉnh Đảng Bộ ở đây nhờ tìm địa điểm mớị Anh em giới thiệu cù lao An Thành lúc bấy giờ đang nằm trong tay của Việt Minh. Tuy lực lượng chúng không mạnh nhưng nhờ địa thế thuận lợi mà chúng có thể giữ vững được, mặc dù cù lao nầy chỉ cách tỉnh lỵ Vĩnh Long một con sông với diện tích khoảng năm cây số vuông. Có thể nơi đây là một địa điểm lý tưởng nên anh Khải tiếp xúc ngay với Pháp để “xin đứt” cù lao Anh Thành gồm hai xã Anh Thành và Bình Lương.

Người Pháp bấy lâu rất bực vì cái ung nhọt nầy, nay có người tình nguyện gánh vác thay thì còn mong gì hơn nữa, nên đồng ý ngaỵ Chẳng những thế họ còn hứa cung cấp vũ khí cho ta theo đề nghị của anh Khảị Khi có được địa điểm mới rồi anh Khải trở về Sa Đéc đưa anh em xuống Vĩnh Long để bắt đầu một khúc quanh mớị

Tôi cần nói rõ điều nầy là sở dĩ người Pháp đồng ý hợp tác với ta vì các lý do sau đây:
- Một là ta được sự giới thiệu của thủ tướng Trần Văn Hữụ
- Hai là ta có thể giúp họ một tay để giữ an ninh một khu vực trọng yếụ
- Ba là ta chống Cộng triệt để.

Tuy nhiên, đối với ta họ lại thi hành chánh sách “Tin khả tin, phòng khả phòng” vì họ biết ta qua danh xưng Nationaliste (khắc tinh của Thực Dân), họ biết ta chỉ lợi dụng thế lực của họ chớ không thực tâm hợp tác như các đoàn thể khác và sau nữa là họ biết trong hàng ngũ chiến sĩ của ta có nhiều Việt Minh trở về từ chiến khụ Vì thế khi cấp phát vũ khí họ chỉ cấp cho ta loại súng trường “cổ lỗ xỉ” (khi bắn xong phải dùng cây thông nòng thụt vỏ đạn ra). Lựu đạn khi ném thì trái nổ trái không, còn đạn thì họ đếm từng viên. Mỗi lần lãnh đạn phải đem theo võ để “một đổi một”

Tuy biết rõ tâm địa của họ, nhưng chúng ta đành chấpp nhận giải pháp “lợi dụng lẩn nhau để đôi bên cùng có lợi”. Dù sao xấu mà có còn hơn là không có gì.
a - Đặt Tổng Hành Dinh:
Để đổ bộ được an toàn, Phân khu Vĩnh Long cho một đại đội lính Bắc Phi yễm trợ nên ta không gặp trở ngại nào lúc chân ướt chấn ráo đặt chân lên cuộc đất mới nầỵ Chổ chúng tôi đóng Tổng Hành Dinh là một cái đình thờ Thành Hoàng xã An Thành. Đây là một cái đình khá rộng rãi nằm trên “mũi tàu” của hai nhánh sông gặp nhau nên rất tiện việc phòng thủ với ba mặt là sông. Danh từ Tổng Hành Dinh là chúng ta cường điệu chớ thực sự chỉ là một cái đồn không hơn không kém với một trung đội trú phòng. (Tánh anh Khải vốn thích cái gì cũng vĩ đại).

b - Tổ Chức Nội Bộ:
Một Bộ Chỉ Huy được thành lập với anh Khải làm Chỉ Huy Trưởng có nhiệm vụ liên lạc với Trung Ương Đảng và chánh quyền địa phương. Anh Thanh làm Trưởng Ban Quản Trị lo việc nuôi quân. Tôi được “phong” làm Thanh Tra Quân Sự phụ trách kỷ luật nội bộ kiêm chánh trị viên. Anh Tứ làm với Anh Tư Đen phụ tá, phụ trách khâu tác chiến. Sau nầy anh Sáu Long đảm trách chức vụ Chỉ Huy Quân Sự với anh Tứ làm Phó. Anh Tư Đen làm Trưởng Ban Công Tác ở đây có nghĩa là tạp dịch. Về sau công việc càng ngày càng nhiều, anh Khải đề nghị Trung Ương bổ sung thêm cán bộ. Trong số từ Sài Gòn xuống có anh Chĩnh (Hữu) được giao nhiệm vụ Chỉ Huy Phó, anh Trần Văn Tự phụ trách về thông tin, văn hóa, anh Hà Phát Toán phụ trách về y tế, anh Lý Minh Khánh phụ trách về an ninh trật tự mà anh Khải dùng danh từ Hiến Binh. Từ Sa Đéc xuống có các anh Sáu Long (Nghiã), anh Ba Tửu, anh Thưởng và một số anh em khác như anh Ngữ, anh Phò, anh Mão, anh Hảo, anh Hà Phú Kính, v v . . . .

Tỉnh Bộ Vĩnh Long bổ sung thêm anh Ba Ký, anh Hai Trương và anh Bửu vốn là những anh em ở địa phương. Riêng anh Hai Trương khi rời bỏ hàng ngủ Việt Minh có đem về một khẩu súng lục 6.35. Về sau anh thi đậu vào trường Võ Bị Đà Lạt, và sau một tháng luyện tập đã bị An Ninh Quân Đội loại khỏi quân trường vì đã có thời gian hoạt động trong hàng ngủ Việt Minh mặc dù sau nầy anh đã trở về với chúng tạ

c - Xúc Tiến Công Tác Theo Thứ Tự Ưu Tiên:
Tùy theo tình hình và khả năng, ta đã áp dụng các biện pháp sau đây:
1 - An Ninh: Để bảo đảm an ninh khu vực đóng quân, ta huy động thanh niên địa phương tiếp tay thiết lập hệ thống bố phòng như đào giao thông hào, làm hàng rào có hệ thống ánh sáng đốt bằng đèn bảo, ban bố tình trạng giới nghiêm ban đêm, tổ chức đội tuần tra lưu động thủy bộ để kiểm soát các trục giao thông và tổ chức một hệ thống an ninh tình báọ
2 - Chánh Trị: Tìm hiểu qua sự giới thiệu của anh em sở tại chủ yếu là những nhà tai mắt, những thân hào nhân sĩ có tinh thần quốc gia để kéo họ về hợp tác. Trong số những nhân vật nầy có thầy giáo Phan Hoàng Tâm là bố vợ của đồng chí Tám di sau nầỵ Cũng vì sự quan hệ nầy mà thầy giáo Tâm đã bị Việt Minh thủ tiêu mất xác, thật đáng thương.
3 - Xã Hội: 
- Dân vận: Vận động với chánh quyền tỉnh Vĩnh Long đem vải về bán cho dân với gía chính thức mà theo dư luận thì đây là một việc làm rất đắc nhân tâm.
- Thông Tin: mua một cái Radio và báo chí để phổ biến tin tức hàng ngàỵ
- Văn Hóa: Tổ chức các lớp Bình Dân Học Vụ để xóa nạn mù chữ trong giới thanh niên nam nữ.
- Văn Nghệ: Tổ chức các buổi trình diễn văn nghệ vào các dịp lễ truyền thống. Trong những dịp nầy anh em cán bộ và chiến sĩ phối hợp với thanh niên nam nữ địa phương cùng trình diễn. Có lần ta còn mời cả chánh quyền quân sự tỉnh Vĩnh Long qua dự khán và rất được khen ngợị
- Thể Thao: Tổ chức đội bóng tròn đấu giao hữu giữa chiến sĩ và thanh niên địa phương. Trong sinh hoạt nầy có lần chúng ta mời hội Sa Đéc xuống đá trong đó có cựu cầu thủ quốc tế Cao Hoài Cuối vốn là cựu cầu thủ Hội Tuyển Nam Kỳ. Trong trận đấu nầy, tuy đội Sa Đéc trội hơn về thể lực và chơi thiếu tinh thần thể thao mà vẫn thuạ Ngoài bóng tròn ta còn có bộ môn bóng bàn và cờ tướng cho anh em giải trí.
- Y Tế: Thành lập một Ban Y Tế để chửa trị cho anh em chiến sĩ và dân chúng trong những trường hợp khẩn cấp.
4 - Quản Trị:
- Công Tác: Phụ trách các công việc từ đốn cây, chẻ củi đến việc chất chà bắt cá và các việc linh tinh khác có nghĩa như “tạp dịch” của quân đội chánh quị
- Hỏa Thực: Hằng ngày bơi xuồng từ An Thành qua chợ Vĩnh Long mua thức ăn tươi đem về cho các chị em vợ chiến sĩ phụ trách nấu ăn.
5 - Hành Chánh: Chọn các đồng chí thông thạo công việc giao cho phụ trách các công việc sau đây:
- Tổ chức lại hệ thống chánh quyền từ xã đến ấp.
- Kiểm tra dân số
- Kiểm soát đất công điền.

d - Đào Tạo Cán Bộ Quân Sự:
Như đã trình bày ở trên, vì tình hình đòi hỏi mà Đảng đã đi tới quyết định thành lập chiến khu với mục đích chính yếu là đào tạo cán bộ quân sự. Trong kế hoạch nầy Trung Ương đã đưa về chiến khu An Thành các cán bộ quân sự sau đây:
1 - Đồng chí Trần Văn Mạnh, nguyên sĩ quan trong quân đội Pháp. (Sau khi mãn khóa huấn luyện, đồng chí Mạnh trở về Sài Gòn được chánh phủ bổ nhiệm làm Trưởng Ty Cảnh Sát Quốc Gia tỉnh Khánh Hòa (Nha Trang). Trong một cuộc va chạm giữa nhân viên Công An thuộc quyền với binh sĩ Hải Quân, đồng chí đi dàn xếp, nhưng vừa tới nơi thì bị một người lính hải quân bắn chết.)
2 - Đồng chí Thanh (quê Quảng Ngãi) (về sau là sĩ quan Quân Đội Quốc Gia Việt Nam dứơi thời Quốc Trưởng Bảo Đại và trở thành em rễ của nguyên Thiếu Tướng Đặng Thanh Liêm. Đồng chí phục vụ tại Tiểu Đoàn 11 (11e BVN) đóng tại Châu Đốc với chức vụ Đại Đội Trưởng. Trong cuộc hành quân của Tiểu Đoàn 11 tại Thất Sơn đồng chí đã anh dũng hy sinh).
3 - Đồng chí Tú (tức Tú râu) xuất thân từ trường Võ Bị Lục Quân Yên Báỵ (Sau khi mãn khóa huấn luyện đồng chí ở lại chiến khu An Thành cho tới ngày giải tán và cùng về Sài Gòn với tất cả anh em. Đã lâu không gặp không biết hiện giờ đồng chí ở đâủ).

Vì không có đủ súng nên ta đã chế ra những khẩu súng gỗ để cho chiến sĩ thực tập. Với phương tiện eo hẹp, ta chỉ học những gì mình có như về vũ khí thì tập ném lựu đạn, tập tháo ráp súng lục (rouleau, P.38), tiểu liên Sten và súng trường (Nhựt). Đặc biệt khi thaó ráp vũ khí, anh Mạnh bắt phải lấy khăn bịt mắtt lại (như làm trong đêm tối). Về chiến thuật thì học cá nhân tác chiến, chiến thuật tiểu đội lên tới đại đội và sau cùng là kỷ thuật chiến đấu trong thành phố. Ngày mãn khóa học viên cũng phải qua kỳ sát hạch về lý thuyết và thực hành ngoài thực địạ

e - Những Lần Đỗ Máu:
Từ ngày thành lập đến ngày giải tán chúng ta bị tất cả năm lần đổ máu tại chiến khu An Thành mà tôi xin tường thuật với tư cách một chứng nhân:
- 1 - Cái chết của hai anh Lê Văn Phát và Nguyễn văn Phó: Đây là những giọt máu đầu tiên của những đảng viên Đại Việt đổ ra tại mảnh đất nầỵ Trong một lần hành quân tuần tiểu ở xã Bình Lương, cách Tổng Hành Dinh chừng hai cây số, hai đồng chí Lê Văn Phát và Nguyễn Văn Phó lọt vào ổ phục kích của Việt Minh. Đồng Chí Phát bị bắn chết tại trận, trong khi đồng chí Phó bị địch bắt đi mất tích. Sau nghe lại qua lời dân địa phương thì đồng chí Phó bị Việt Minh giết bằng cách neo đá vào mình thả xuống sông Cổ Chiêng mất xác.

- 2 - Bị Việt Cộng phục kích lần thứ hai: Trong một cuộc tuần tiểu đêm, anh Phò Tiều Đội Trưởng dẫn một tiểu đội xuất phát từ Tổng Hành Dinh qua ấp An Thới bọc lên đầu Cồn trở về. Trời tối đen như mực lại mưa lâm râm. Chúng tôi di chuyển một hàng dọc trên con đường nhỏ cập theo bờ sông. Anh Khánh đi đầu (tình báo) võ trang súng trường, anh Phò (Hải) đi kế với khẩu P.38, tôi đi thứ ba với khẩu tiểu liên Sten cách khoảng nhau vừa đủ thấỵ Thình lình có tiếng súng tiểu liên từ phía trước. Vì quá bất ngờ tôi không kịp phản ứng chỉ đứng nhìn những tia lửa từ họng súng địch tủa rạ Sau khi nhận định được tình thế hiễm nguy tôi mới chùi xuống mé đường ẩn núp. Vì đi theó đội hình hàng dọc nên ta chỉ kịp tản ra hai bên để tránh bị bắn xâu táo, chớ không thể bắn trả vì sợ bắn nhằm anh em.đi phía trước. Nhưng nhờ sự im lặng nầy mà Việt Cộng hoang mang không biết ta ở đâu nên không dám tiến, về sau một hồi nổ súng chúng rút lui về phía An Thớị Về phần tôi sau khi ngưng tiếng súng tôi đng chờ xem động tịnh như thế nào thì chợt nghe có tiếng động ở phía trước. Mặc dầu không biết là địch hay bạn tôi vẫn lên tiếng hỏi mật khẩu: “Phải anh Thanh đó không?” Có tiếng trả lời “Niên đây”. Tôi biết đây là bạn vì mật khẩu của ta đêm đó là: Hỏi Thanh, đáp Niên”. Không do dự tôi tiến về hướng có tiếng nói, thì ra là anh Khánh. Tôi hỏi: “Anh có sao không?” Khánh trả lời: “Tôi bị gãy tay rồi anh Tư ơi!”. Tôi lại gỡ cây súng từ tay anh Khánh mang vào vai mặt và dìu anh Khánh đi về. Vừa qua khỏi một cây cầu thì có tiếng hô “Thanh” tôi trả lời “Niên”. Thì ra anh em ở nhà nghe tiếng súng nổ biết là chúng tôi bị địch tấn công nên kéo lên tiếp ứng. Toán nầy do anh Trần Thiện Tứ chỉ huỵ Tôi bảo anh Tứ cắt một người đi tìm xuồng chở anh Khánh về. Số còn lại yễm trợ cho anh em rút lui còn tôi một mình đi bộ về trước. Sau đó anh em lục tục về đều đủ. Khi kiểm điểm lại vũ khí thì anh Muôn báo cáo là trong khi chạy, anh đã đánh rơi mất khẩu súng của anh. Còn anh Khánh khi về tới đình, nhân viên ban y tế cởi áo anh ra săn sóc vết thương thì ngoài cánh tay gảy anh còn bị một viên đạn Thompson bắn xuyên qua ngực từ trước ra sau mà anh không biết. Có lẽ vì viên đạn bắn quá gần nên qua “ngọt”. Sau một thời gian điều trị ở bệnh viện anh bình phục trở về với một cánh tay xụị Từ đó anh có biệt danh là Khánh “què”.

Sau khi chiến khu An Thành giải thể, anh Khánh ở lại An Thành lấy vợ sanh được ba trai một gáị Hiện nay các con anh đều có giađình. Riêng vợ chồng anh thì đã qua đờị

- 3 - Cái chết của anh Nguyễn Hưng Khải:
Vào một đêm tháng chạp, tôi đang viết bài cho số báo Xuân (báo tường) trong phòng thì thình lình có một đội viên (trong phiên gác) bước vào xin mồi thuốc. Mồi xong hắn đi ra trong khi đó tôi lại tiếp tục viết. Vì ngồi lâu mõi cổ tôi ngẫng đầu lên làm một động tác cho bớt mõị Khi vừa ngước mặt lên thì tôi thấy tên đội viên mồi thuốc vừa rồi đang chong súng (khẩu tiểu liên Sten của Anh quốc) hướng vào tôị Theo phản xạ tự nhiên tôi la to hai tiếng “Việt Minh! Việt Minh!”. Vừa la tôi vừa đạp vào bàn cho ghế bật ngửa xuống đất. Cùng lúc một tràn tiểu liên nổ vang. May mắn tôi không bị thương vì loạt đạn nầỵ Sau loạt đạn hắn xách súng chạy ra phía trước đình nơi anh Khải ngủ. Lúc đó anh Sáu Long đang ngủ trong nóp kế chỗ tôi ngồi khoảng hai thước về bên trái dưới đất, nghe tiếng la và tiếng súng nổ vội tung nóp chạy đuổi theo tên nội tuyến thì vừa kịp thấy hắn đang chạy ra đồng, sau khi đã ria một loạt đạn vào người anh Khảị Mặc dầu đêm tối và hơi xa, anh Long vẫn bắn theo hắn với khẩu súng trường của anh. Sau phát súng của anh Sáu Long thì tên Việt Minh nội tuyến chạy mất dạng. Sáng lại anh em ra quầng kiếm dấu vết thì chỉ lượm được cái chargeur (còn vài viên đạn), bị đạn xuyên một lỗ, còn trong phòng dưới chiếc ghế chỗ tôi ngồi hồi hôm, một trái lựu đạn loại OF đã bật muỗn an toàn nhưng không nổ. Nếu trái lựu đạn nầy nổ thì không biết anh Sáu Long và tôi có còn nguyên vẹn đến giờ nầy hay không? Mãi đến bây giờ tôi cũng không biết tên nội tuyến đã bỏ trái lựu đạn vào lúc nàỏ

Về phần anh Khải, có lẽ khi nghe tiếng súng anh rời chỗ ngủ ra xem việc gì xảy ra thì vừa đúng lúc tên nội tuyến chạy tới nên hắn đã ria một loạt đạn làm anh bị thương với ba viên đạn vào hai chân. Sau khi băng bó các vết thương thấy máu không còn chảy anh em quyết định sẽ tản thương vào sáng hôm sau để tránh nguy hiểm vì sợ ngoại viện của Việt Minh. Trong khi chờ sáng mặc dầu các vết thương hành hạ, anh vẫn bảo tôi lấy quyển tiểu thuyết (Pháp Văn) mà anh đang đọc giở, đọc cho anh nghẹ

Sáng hôm sau tôi qua liên lạc với Phòng Nhì của Pháp xin phương tiện tản thương và đích thân anh Hữu đã đưa anh Khải vào bệnh viện. Nằm viện được ba bốn hôm thì anh Hữu về cho hay anh Khải đã qua đờị Anh chết một mình trong bệnh viện không có lấy một người thân bên cạnh. Đám tang anh được tổ chức khá tươm tất với sự góp mặt của anh em Cán Bộ và Chiến Sĩ khu An Thành, kể cả vị Tỉnh Trưởng đương nhiệm đi đưa tiển. Anh đã được an táng tại đất Thánh Tây của thị xã Vĩnh Long (mà bây giờ đã bị Cộng Sản sang thành bình địa) 

4 - Cái Chết Của Em Trần Văn Điển:
Em Trần Văn Điển là con của cố chiến sĩ cách mạng Trần Văn Thạch và là em ruột của đồng chí Trần Văn Tự. Vốn là một thanh niên có dòng máu cách mạng của cha anh, em Điển mặc dù đang là một sinh viên đã từ Sài Gòn xuống tham gia vào chiến khu An Thành. 

Một đêm Việt Minh về tấn công chúng ta với mục đích khuấy rốị Chúng từ phía bên kia sông bắn vào phía hông Tổng Hành Dinh bằng những khẩu súng trường. Nghe tiếng súng, tôi định chạy ra giao thông hào, nhưng vừa tới cửa thì thấy có người mặc áo trắng nằm sắp dưới đất. Xem lại thì ra em Điển đã chết vì một viên đạn bắn trúng “hang cua” bên tráị Có lẽ khi súng nổ, em Điển ngủ ở ngoài nên chạy ra giao thông hào trước như những chiến sĩ khác, nhưng vì em mặc aó trắng nên đã vô tình làm đích cho Việt Minh nhắm bắn. Thật tội nghiệp, em chết khi chưa đầy 20 tuổi với một tương lai đầy triển vọng.

Chúng tôi chôn em ở đất Thánh Tây thị xã Vĩnh Long bên cạnh mộ phần anh Nguyễn Hưng Khảị

- 5 - Lần Đổ Máu Sau Cùng:
Vào một đêm tối trời, tôi đang ngủ thình lình bị một tiếng lựu đạn nổ vang đánh thức dậỵ Tiếp theo tiếng lựu đạn là những tràn tiểu liên nổ như bắp rang. Biết đây là cuộc đột kích của Việt Minh vào Tổng Hành Dinh , theo phản xạ tôi lăn xuống đất kéo theo vợ tôi lúc đó đang mang thai ba tháng (đứa congái đầu lòng của tôi sau nầy). Chúng tôi chui xuống gầm giường để tránh đạn. Trước tình thế nầy dù tôi có muốn chạy ra cũng không được vì lối thoát duy nhứt đã bị chúng tràn ngập trong khi tôi chỉ có trong tay một khẩu súng lục (rouleau) với võn vẹn sáu viên đạn. Vì thế mà tôi bị bắt buộc phải ở lại để chứng kiến từ đầu chí cuối sự hy sinh tập thể của anh em mà tôi xin ghi lại sau đây:
a - Những gì tôi nghe được từ chỗ ẩn núp: Xen vào giữa tiếng súng là tiếng nói tuần tự dội vào tai tôị Trước hết là tiếng lầm thầm niệm Phật của vợ tôi nằm bên cạnh. Tiếng chân chạy rầm rập phía bên ngoài cửa sổ phòng ngủ của tôi mà tôi đoán là chúng đang khuân chiến lợi phẩm như súng đạn, thuốc men v v . . . .

Chợt có tiếng la: “Anh Hai bị đạn rồi”. Thì ra đây là một tên trong bọn chúng bị trúng đạn (không biết do đâủ). Kế đó có tiếng anh Nổi (một chiến sĩ của ta) nói: “Tôi bị thương rồi mấy anh ơi!” (Không biết nói với aỉ). Tiếng nói khác tiếp theo: “Bắn” (Có lẽ là lệnh của tên Việt Minh chỉ huy). Sau tiếng “bắn” là một tiếng súng và tiếng “phịch” nặng nề. Đó là anh Nổi bị chúng bắn chết mặc dù đã bị thương do trái lựu đạn của chúng. Tiếp theo đó có tiếng phụ nữ khóc ré lên và la lớn: “Tôi bị thương rồi các đồng chí ơi!”. Sau tiếng kêu có tiếng chơn chạy lại phòng bên cạnh phòng tôi và tiếng hì hục khiêng người phụ nữ (đây là phòng của anh Huỳnh và tiếng kêu là tiếng vợ anh Huỳnh). Bây giờ tôi mới biết chị là một cán bộ phụ nữ được chúng bố trí đưa vào “làm vợ” anh Huỳnh với công tác nội tuyến. (Về sau nầy được biết chị ta vốn là vợ của một tên cán bộ Việt Minh). Cuối cùng có tiến hô: “Tiến”, và sau đó là sự im lặng hoàn toàn. Thì ra đây là mật khẩu rút lui của chúng.

Tuy biết chúng đã rút lui nhưng tôi vẫn còn e ngại chưa dám ra thì bỗng có tiếng đàn bà kêu cách chỗ tôi nằm không xa: “Có ai đó lại dập lửa dùm tôị Lửa cháy tới chỗ mẹ con tôi rồi”. Đây là tiếng nói sau cùng.

b- Những gì tôi thấy khi ra ngoài: 
Nghe tiếng kêu cứu, không trể một giây, tôi chờm dậy chụp ngay chai nước trên bàn (mà tôi để uống lúc ban đêm) chạy ra nơi có tiếng kêụ Tôi thấy chị A (vợ một chiến sĩ) cùng hai con (một đứa ba tuổi, một đứa mới sanh) đang nằm trên một cái sạp đã bén lửa mà chị không thể nào tránh đi chỗ khác được vì chị bị đạn cả hai chân và ngực (đạn trổ qua vú). Tôi dùng chai nước rưới tắt những chỗ bị bắt lửa trong lúc đó có mảnh áo của thằng bé ba tuổị Lạ một điều trong cảnh lửa đạn như thế nầy mà cả hai đứa bé đều nằm im thinh thít. Tôi tưởng chúng đã chết vì đạn tiểu liên của giặc nhưng khi xem kỷ lại thì không hề hấn gì.

Lúc bấy giờ, giữa cảnh thê lương ảm đạm trong ánh lửa bập bùng tôi một mình đi kiểm soát từng chỗ ngủ của anh em xem ai còn ai mất. Kế bên phòng tôi là xác anh Huỳnh, kế bên là xác anh Ngữ, phiá ngoài hàng ba là xác anh Nổi, ngay đầu dãy sạp là xác anh Hảo và anh Tấn (chết gục cạnh bàn cờ tướng đang chơi dở). Trên dãy sạp, toàn bộ chiến sĩ đều bị bắn chết khi còn nằm trong nóp đệm mà đa số bị giặc chế dầu đốt cháy chín cả thịt tạo nên một mùi khét lẹt bao quanh.

Tôi đi lần vào phiá trong, người tôi gặp đầu tiên là anh Bảy Hoàng chết với tư thế nằm ngữa với cặp kính cận còn đeo trên mắt. Chỗ anh nằm không có một vết máụ Tôi thắc mắc không rõ tại saỏ Chừng xem kỷ lại thì thấy có vết đạn xuyên vào bàng quang. Xác anh em chiến sĩ nằm la liệt dưới đất từ trong ra ngoàị Có anh bị bắn chết khi vừa chạy ra ngoài được năm ba bước.

Dãy sạp đối diện không có ai chết hoặc bị thương. Tôi độ là khi xung phong vào đình chúng thấy rõ chỗ anh em nằm ngủ nhờ ánh đèn của hai anh đốc canh đang đánh cờ nên bắn vào đó trước và cũng nhờ thế mà anh em ngủ phía bên này có thi giờ rút chạỵ Tôi mừng là ít ra phân nửa số anh em đã chạy thoát.

Sau khi quan sát hiện trường tôi chắc những anh em chạy thoát chỉ lánh tạm đâu đây nên đánh trống tập hợp. Tôi đánh liên tiếp 3 hồi trống nhưng vẫn không thấy ai vàọ Có lẽ họ nghỉ rằng một người của ta bị Việt Minh bắt được và bị cưởng bức làm việc nầy để lừa họ vào tròng chăng? Nghĩ vậy nên tôi gọi lớn”Tôi là Tư Thiên đâỵ Anh em hãy vô đị Tụi nó rút hết rồị” Sau khi nghe tôi lên tiếng , anh em mới lần lượt vào tập hợp trong số có các anh Chĩnh, Sáu Long, Tú, Thu, v. v. . . . Riêng anh Hồng (Hạt) chỉ huy phó (người thay thế anh Hữu) thì nhờ ẩn trong cái hầm núp của ông Thủ Từ mà thoát nạn.
Khi anh em đã vào đầy đủ, tôi hợp lực với anh em tập trung các xác chết vào một nơi và đích thân tôi kiểm điểm thì ra anh em ta bị thiệt mạng trong trận nầy là Năm Mươi Ba người trong đó có một cháu bé (Chaú của anh Lê Văn Phát).

c - Những việc làm sau đó: Anh em cán bộ được phân công các việc sau đây:
1 - Chuyển những người bị thương đi bệnh viện.
2 - Báo cáo sự việc lên chánh quyền địa phương.
3 - Tẩm liệm và an táng anh em tử sĩ. Trong số nầy chỉ có các anh Bảy Hoàng, Ngữ, Hảo là được tẩm liệm đàng hoàng và được an táng một chỗ với anh Khải và em Điển. Các chiến sĩ còn lại do tôi phụ trách, được an táng tại mảnh đất phía sau đình với sự giúp đỡ (đào huyệt) của dân chúng địa phương. Tội nghiệp mỗi người chỉ được chôn với chiếc nóp ngủ của mình, nếu nóp chưa bị cháỵ Còn những người mà nóp bị cháy thì đành đặt xác thẳng vào lòng huyệt. Biết rằng đối xử với anh em như thế là quá tệ bạc nhưng chúng ta còn làm thế nào hơn khi tài sản đã bị cướp sạch, mà dẩu ó tiền chăng nữa ta cũng tìm đâu ra một lúc trên năm mươi cổ quan tài để “nhắc” cho anh em! Vì quá bối rối tôi sơ ý không làm danh sách nên không nhớ tên đầy đủ thật đáng tiếc. Sau nầy anh Nghĩa có cho xây mộ anh em lại tử tế bằng gạch. Nhưng theo ý tôi thì còn thiếu nhiều vì trước khi đi Mỹ anh Tự và tôi chỉ thấy có trên 20 cái thay vì phải là 51 cái theo số liệụ
Ngay ngày hôm đó chánh quyền tỉnh Vĩnh Long cho một trung đội lính Cộng Hòa Vệ Binh Nam Việt qua thay chúng ta đồn trú tại đình còn ta thì dời qua Phòng Dân Chúng ở qua đêm tại đâỵ Sáng lại chúng ta rút về Thị Xã Vĩnh Long tạm trú tại một rạp hát gần Cầu Lộ. Phần vợ chồng tôi lại ngủ tại nhà anh Ba Ký. Sáng hôm sau chúng ta được chánh quyền tỉnh Vĩnh Long cấp cho một chiếc xe đò lớn đưa anh em về Sài Gòn.
Về tới Sài Gòn, Trung Ương để cho anh em tuỳ ý ai muốn rã ngủ thì ra đi, ai ở lại thì được xếp vào hàng ngũ “Thanh Niên Bảo Quốc Đoàn” mà Trụ Sở Trung Ương đặt tại rạp “ Đội Có” gần chợ Tân Định. Riêng vợ chồng tôi được bố trí ở một phòng trên lầu cùng gia đình đồng chí Phạm Tháị
Trên đây là tất cả những gì tôi biết và những gì tôi làm mà còn nhớ được về Chiến Khu An Thành.

Phần Kết Thúc:
1 - Nhận định của người viết:
Để kết thúc hồi ức về “ Chiến Khu An Thành” tôi có mấy lời nhận định sau đây:
- Thành thật mà nói, khi đứng ra lãnh trọng trách thiết lập chiến khu cho Đảng, đa số anh em chúng ta chỉ được trang bị có một bầu nhiệt huyết của tuổi thanh niên, cộng thêm lòng yêu nước của một đảng viên có lý tưởng mà không quản ngại mọi gian lao nguy hiểm để cố đạt cho kỳ được mục đích tối hậu là hoàn thành nhiệm vụ giao phó mà thôi, chớ ta chưa đủ kinh nghiệm và khả năng đòi hỏi của một cấp chỉ huy quân sự. Ngoại trừ những anh em Cán Bộ Quân Sự của Đảng thì không ở được lâu mà nhứt là họ không có trách nhiệm trực tiếp trong việc điều hành guồng máy chỉ huy chiến khụ
Sau nầy khi trở thành sĩ quan được đào tạo chính qui và trở thành cấp chỉ huy mà tôi đã trải qua từ cấp Trung Đội đến cấp Trung Đoàn và qua các khóa học từ trong đến ngoài nước về Chỉ Huy và Tham Mưu, tôi nhớ lại những việc làm của chúng ta trong thời gian ở chiến khu An Thành trước kia thật vô cùng khinh xuất đầy mạo hiểm. Riêng tôi, sau đó rất ân hận vì đã không có đủ khả năng và kinh nghiệm để bảo toàn sanh mạng cho anh em đã đặt hết tin tưởng vào chúng tạ



2 - Dân chúng An Thành đánh giá chúng ta như thế nàỏ
Như đã nói trên, tuy ta thất bại về quân sự nhưng bù lại ta đã thành công về phương diện chính trị.

Bằng cớ là sau khi chúng ta đi rồi, các lực lượng quân sự kế tiếp từ “Cộng Hòa Vệ Binh Nam Việt” đến “ Phật Đạo Bửu Sơn Kỳ Hương” đều bị dân chúng kêu rêu oán thán. Họ vô cùng mến tiếc sự ra đi của chúng ta và mong ước có ngày chúng ta trở lạị Người dân thường nhắc nhở và đánh giá cao chúng ta như sau:

- Cấp chỉ huy quốc gia đều là nhân tàị
- Người “quốc gia” rất anh hùng, quân tử, không trả thù bừa bải (do việc chúng ta dù bị thiệt hại rất nặng nề về nhân mạng trong lần đột kích của Việt Minh, nhưng tuyệt đối không có hành động trả thù hay làm khó dễ bất cứ ai).
- “Quốc gia” là những người trung hậu, thủy chung ( qua việc một số anh em kết hôn với những thôn nữ ở địa phương và ăn ở với vợ đến răng long tóc bạc, con cháu đầy đàn)

Danh từ “nhân tài” mà dân chúng khen tặng chúng ta về sau được thể hiện bằng việc “cấp bộ chỉ huy quốc gia” sau nầy đều trở thành sĩ quan cấp Tá trong Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, mà nhứt là về sau anh Sáu Long tức Dương Hiếu Nghiã về làm Tỉnh Trưởng Vĩnh Long thì uy tín của chúng ta càng cao thêm.

Và cũng nhờ tình cảm sâu đậm nầy mà sau khi đi tù cải tạo về, tôi trở lại An Thành (quê vợ) sống trên 10 năm yên lành cho tới ngày qua Mỹ theo diện H.O, không kể những anh em chiến sĩ còn ở lại đây sau khi chúng ta rút đi vẫn được an cư lạc nghiệp bên cạnh vợ con đến mãn đờị

Trước khi chấm dứt thiên hồi ký nầy, tôi nghĩ cũng cần nói thêm một vài sự kiện đặc biệt trong thời gian chiến khu An Thành chưa giải thể. Đó là việc chúng tôi đã áp dụng nếp sống “bưng biền” tại chiến khu:

- Mỗi buổi sáng vừa thức dậy thì mọi người tay cuốn nóp, miệng hát bài “Cung Kèn Rạng Đông”.

- Mỗi buổi tối trước khi đi ngủ phải tập họp phê bình kiểm thảọ

Về cách xưng hô đối với cấp chỉ huy, chiến sĩ không gọi tên mà gọi thứ như Anh Hai (gọi anh Khải), anh Ba (gọi anh Lựu) và anh Tư (gọi tôi, Tư Thiên) theo cách ở trong “bưng” lúc bấy giờ.

Sự kiện cuối cùng có tính cách “để đời” là chúng ta đã để lại tại đây một con đường và một con kinh. Đây là một con đường dài trên hai cây số đi từ đình Anh Thành đến bến đò Bình Lương. Con đường này được đặt tên là con đường Nguyễn Hưng Khải để tưởng niệm Đồng Chí đã hy sinh tại chiến khu An Thành. Còn con kinh sau khi đào xong chưa kịp làm lễ Khánh Thành đặt tên thì xảy ra biến cố. Tuy nhiên, về sau đồng bào địa phương vẫn đặt cho nó một cái tên là “kinh Già Dách”. Tên này vẫn tồn tại tới bây giờ trong khi tên con đường (Nguyễn Hưng Khải) thì bị Việt Cộng xóa tên như chúng đã xóa cả ngôi mộ của Anh sau ngày mất nước. Về con kinh, sau mấy tháng làm việc cật lực dưới sự giám sát của ta, con kinh đã hoàn thành. Bây giờ, trong những lúc trà dư tửu hậu đồng bào thường nhắc lại việc những người bị phạt đào kinh do đánh Già Dách. Họ nhắc lại để cười vui trong sự ngưỡng phục việc làm của chúng tălà vì họ) chớ không phải với sự hận thù.
Đối với dân địa phương, con đường và con kinh nầy đã đem lại vô vàn tiện lợi cho sinh hoạt của mọi người từ đó đến nay và mãi mãi về saụ
Tiện thể tôi xin nói qua về lễ Truy Điệu hai chiến sĩ đảng viên Đại Việt đã bỏ mình đầu tiên tại chiến khu An Thành. Đó là đồng chí Lê Văn Phát và đồng chí Nguyễn Văn Phó. Buổi lễ được tổ chức tại bờ sông gần Tổng Hành Dinh vì theo truyền thống dân gian những người bị chết dưới nước phải được chiêu hồn gần bờ sông (do đồng chí Nguyễn Văn Phó bị Việt Minh sát hại bằng cách neo đá).
Đồng chí Trần Văn Tự vốn có hoa tay được phân công họa chân dung của hai đồng chí, còn tôi được phân nhiệm soạn bài điếu văn. Với khả năng hạn hẹp tôi đã làm ba bài thơ để vinh danh hai đồng chí như sau:

Lê Lợi ngày xưa mấy kẻ tàỷ
Văn thần Nguyễn Trải một không haị
Phát khởi non Lam muôn giặc khiếp
Chấn hưng nước Việt một tài traị

Nguyễn Huệ xưa kia ít kẻ bì,
Văn tài, võ dũng đáng tu mi
Phó nhậm Bắc phương danh chẳng mất
Vẫy vùng Nam phận sử còn ghị

Vị quốc vong thân, đổ máu đào
Quốc dân Đại Việt quyết nêu cao
Vong linh chiến sĩ còn lưu mãi
Thân xác ngaỳ nay ở chốn nàỏ
(Bài thơ truy điệu này do anh Nguyễn Văn Hữu (Chỉnh) nhân danh Chỉ Huy Phó, Chủ Tế, đọc).

Tôi cũng xin nói thêm là sau ngày qua Mỹ, nhơn mùa Vu Lan năm 1996, nhớ tới cảnh ngộ bi thương của anh Nguyễn Hưng Khải (bí danh Hai Kiệt), một đồng chí trung kiên bất khuất đã dâng hiến cả cuộc đời niên thiếu cho lý tưởng “Dân Tộc Sinh Tồn”, đã sống và đã chết vì Đảng, nên tôi viết bài “Hoài Niệm” dưới đây để tưởng nhớ đến Anh:
HOÀI NIỆM
Một sáng năm xưa tiết lạnh lùng,
Sương mờ bao phủ quảng trời đông
Vẳng nghe tiếng vọng vang trong gió
Như giục ra đền nợ núi sông.

Từ đó Anh đi chẳng trở về,
Tung hoành ngang dọc khắp sơn khê
Dốc lòng vì nước, vì Dân Tộc
Bao quảng mưa thu với nắng hè.

Tuy thế người không chút nản lòng
Kiên trì vùng vẫy chiến khu Đông
Bao lần thất bại nhưng cương quyết
Theo gót người xưa lập chiến công.

Sứ mệnh chưa tròn hóa dở dang,
“Trả thù Anh Phát”! * Tiếng còn vang
Vì tên nội tuyến ma Anh phải
Lià bỏ “anh em” với họ hàng.

Mấy chục năm rồi, một nắm xương
Chôn vùi trên mảnh đất quê hương
Anh em đồng chí còn ai nhớ
Tới một người anh gục giữa đường?

Tháng bảy Vu Lan chợt nhớ Anh,
Lìa đời trong lúc tuổi còn xanh
Không người thừa tự, không hương khói
Hồn phách phiêu du dựa cội cành!

* Khi tẩm liệm đồng chí Lê Văn Phát, đồng chí Nguyễn Hưng Khải đã hô to ba lần câu “Quyê't trả thù cho Anh Phát”

Viết xong tại San Jose, ngày 29/10/96
TƯ THIÊN