Khác hẳn với những năm về trước, lễ tưởng niệm ngày Quốc Hận lần thứ 28 năm nay ở vùng thủ đô của người Việt tị nạn Cộng Sản đă diễn ra một cách nhộn nhịp khác thường. Tin mừng dồn dập về việc thông qua các nghị quyết treo cờ Vàng Ba Sọc Đỏ đến từ các thành phố như: Westminster, Garden Grove, Santa Ana, San Jose, Falls Church, cộng với lễ Khánh Thành Tượng Đài Viê.t-Mỹ, làm nô nức ḷng người Việt tha hương và biến bầu không khí nơi đây như một ngày hội lớn - ngày hội chiến thắng của của toàn dân.
Người Việt lưu lạc khắp đó đây trên thế giới từng đoàn hăm hở kéo nhau về tham dự biến cố lịch sử nầy, một biến cố mà họ đă trông chờ trong ṃn mỏi suốt 28 năm trời ṛng ră. Họ đến từ vùng Sidney xa xôi, bên cạnh dăy Blue Mountain hùng vĩ; họ đến từ các vùng dọc sông Danube, sông Seine, nơi soi bóng những kinh thành cổ kính ở Âu Châu; đến từ những thành phố dưới chân dăy núi Alps quanh năm tuyết phủ, và đến từ khắp nơi trên lục địa Bắc Mỹ mênh mông. Dù họ đến bất kỳ từ đâu nhưng đều có chung một tấm ḷng, một ước vọng thiết tha nhất: Cảm tạ các chiến sĩ Viê.t-Mỹ đă bỏ ḿnh trong công cuộc bảo vệ Tự Do cho miền Nam nước Việt và nh́n thấy tận mắt lá Quốc Kỳ thân yêu ngày nào được chính thức ngạo nghễ tung bay trở lạị

Phái đoàn ĐVQDĐ/Khu Bộ Nam Cali
Có hơn 20 ngàn đồng bào tề
tựu đông đủ chung quanh phạm vi lễ đài
trước giờ khai mạc. Trên các hàng ghế danh
dự được che nắng là quan khách Viê.t-Mỹ và
một phái đoàn 10 người của Đại
Việt Quốc Dân Đảng do ông Trương Việt Hoàng, Phó Chủ Tịch Ban Chấp Hành Trung Ương
, hướng dẫn tham dự thể theo lời mời
của thành phố Westminster và Ủy Ban Xây Dựng Tượng
Đàị. Những người nầy đă liên tục
góp công sức trong việc xây dựng Tượng Đài
từ những ngày đầu, và được phân công
canh giữ trong những
đêm Đông mưa gío, lạnh lẽo vừa quạ
Đúng 11 giờ trưa, trước khi buổi lễ chính thức bắt đầu, mấy chục ngàn người ngước mặt nh́n lên nền trời xanh thăm thẳm của miền Nam California trong một ngày nắng đẹp và vỗ tay hoan hô làm vang dội cả một góc trời khi chiêc máy bay do thiếu tá Lê Hưng lái kéo theo lá đại kỳ màu vàng ba sọc đỏ bay lượn nhiều ṿng trên khu vực lễ đàị
Hai MC tài hoa và duyên dáng, Nam Lộc - Leyna Nguyễn, lưu loát trong hai ngôn ngữ Việt và Anh, đă chuyển dịch các bài diễn văn rất sâu sắc, cảm động của diễn gỉa một cách chi tiết và chính xác làm cho hơn 20 ngàn khán gỉa nhiều lần xúc động đến rơi lê..
Bắt đầu chương tŕnh, ông Craig Mandeville, Trưởng Ban Tổ Chức gởi lời chào mừng đến quan khách tham dự, nói lên ư nghĩa của buổi lễ trọng đại nầy, và nhấn mạnh"...Tiểu bang California là nơi có con số tử vong cao nhất của chiến binh Mỹ tham gia trong cuộc chiến ở Việt Nam. Trước khi chấm dứt bài diễn văn, ông nhắc lại câu nói bất hủ: " Chúng ta chán ghét chiến tranh! Nhưng chúng ta lại yêu mến chiến binh".
Kế đến, mọi người đứng lên nghiêm chỉnh đón chào từng lá quốc kỳ của các nước đồng minh đă từng gởi quân tham chiến tại Việt Nam như: Úc Đại Lợi, Tân Tây Lan, Phi Luật Tân, Thái Lan, Nam Hàn và đón quân kỳ của các binh chủng Viê.t-Mỹ tiến vào khu vực hành lễ.
Phó Đô Đốc Hal Camp, thuộc Nha Tuyên úy Hải Quân Khoa Kỳ, lên khán đài đọc những lời chúc lành tốt đẹp đến với mọi ngườị
Các quan khách như: Dân biểu liên bang, tiểu bang, thị trưởng, nghị viên...các thành phố trong vùng Little Saigon và phụ cận được hai MC khéo léo tóm tắt giới thiệu quạ
Bà thị trưởng "chủ nhà" Margie Rice phát biểu trước tiên. Sự xúc động của bà lan nhanh qua người nghe khi bà tuyên bố: " vinh hạnh cho thành phố Westminster khi được đông đảo người Việt tị nạn Cộng Sản chọn làm nơi định cự. Và một vinh dự lớn lao hơn nữa, là nơi đây được chọn làm nơi xây dựng Tượng Đài tưởng niệm chiến sĩ Viê.t-Mỹ đầu tiên trên thế giới".
Tiếp đến là ông Frank Fry, là che đẻ, là linh hồn và cũng là Chủ Tịch Ủy Ban Xây Dựng Tượng Đàị. Bài phát biểu của ông bị gián đoạn nhiều lần trong tiếng nấc của nghẹn ngào v́ qúa xúc đô.ng. Ông Frank Fry ca ngợi tinh thần và sự đóng góp tài chánh của người Việt để công tŕnh được thành công mỹ măn như ngày hôm naỵ. Để vinh danh các chiến sĩ Viê.t-Mỹ đă anh dũng hy sinh trong cuộc chiến tại Việt Nam, ông đọc nguyên văn câu đă được khắc vào chân tượng đài " Những vị anh hùng thật sự rất khó t́m. Nhưng nếu chúng ta hiểu được thế nào là Trách Nhiệm - Danh Dự - Tổ Quốc, th́ các bạn không phải t́m kiếm đâu xạ Chúng ta hăy nh́n vào những người đă và đang chiến đấu để bảo vệ cho Tự Do và Dân Chủ".
Người kế tiếp phát biểu là ông Nguyễn Trọng Nho, một chánh án của ṭa án Mỹ, trong tư cách là một cựu sĩ quan QLVNCH đă làm bao nhiêu người rơi lệ khi nhắc đến qúa tŕnh gian khổ, sự hy sinh của mấy trăm ngàn chiến sĩ VNCH và 58 ngàn chiến binh Hoa Kỳ. Ông nói: "...Ho. đă chọn con đường hy sinh đầy nước mắt và thống khổ với bao nỗi kinh hoàng được gây ra bởi kẻ thù tàn ác...mỗi giọt máu của họ đổ xuống đă xây nên những đền đài tưởng niệm cho mục đích bảo vệ nền Ḥa B́nh - Tự Do ở miền Nam"
Diễn gỉa làm cho người nghe bật cười nhiều nhất và cũng làm cho họ khóc nhiều nhất là bà chánh án Eileen More, một y tá trong bệnh viện dă chiến ở Qui Nhơn năm 1966. Bà tươi cười kể lại những kỹ niệm thật ngỡ ngàng gây ra bởi sự khác biệt giữa 2 nền văn hóạ Khán gỉa cười rộ khi nghe bà kể về những đứa bé ở Qui Nhơn đă được ai đó dạy cho rằng những người đàn bà Mỹ là "những con mụ mắt tṛn và lông lá đầy người". Có lần bà xuống phố gặp "một đám trẻ bu quanh lại tuột giày và kéo ống quần của tôi lên. Nhưng chúng thất vọng năo nề ra mặt v́ không t́m thấy một sợi lông nào trên chân của tôị. Chúng đâu có biết rằng đêm qua con mụ mắt tṛn đă cạo sạch không c̣n một sợi lông chân nào cả". Rồi bà lại nghẹn ngào khóc, khóc tức tưởi làm mấy chục ngàn người nghe khóc theo, khi bà xuống giọng nghe buồn như tiếng mưa đêm rơi trên mái tole bệnh xá của 37 năm xưa ở vùng B́nh Định xa xôi nay lại rớt hột trở về , bà kể đến nỗi gian truân trên đoạn đường chiến binh; "...Qui Nhơn nằm trong tầm pháo của Cộng Sản. Người thương binh từ mặt trận gởi về đây cũng sống không được yên...ho. tâm sự là lúc mở mắt ra sau khi tỉnh dậy là muốn được nh́n thấy h́nh ảnh hiền dịu của người y tá. Họ được điều trị cho chóng lành không phải để đưa về nhà nghỉ ngơi, mà để đưa trở lại vùng hỏa tuyến. Biết bao cô bạn y tá đồng nghiệp của tôi đă bỏ ḿnh ở chiến trường Việt Nam. Xin hăy nhớ đến họ"
Cựu trung tướng Lâm Quang Thi ứng khẩu bài diễn văn bằng 2 thứ tiếng Viê.t-Anh. Bài phát biểu của tướng Thi bị đứt quăng nhiều lần do tiếng vỗ tay hoan hô của khán gỉa và do tiếng động cơ từ đoàn trực thăng của Thủy Quân Lục Chiến Mỹ đang bay vần vũ trên khu vực đang hành lễ. Ông cho biết, theo các nhà nghiên cứu bây giờ th́ cuộc chiến tại Việt Nam, đă đóng góp không nhỏ vào sự sụp đổ của Cộng Sản thế giới và "...một người có hai lần chết; một lần họ chết thật và một lần họ bị người đời quên lăng. Việc chúng ta cần phải làm là không để các chiến sĩ Viê.t-Mỹ đă hy sinh trong chiến cuộc Việt Nam phải chết lần thứ hai..."
Người phát biểu sau cùng là cựu trung tướng Walter Ulmer, người từng phục vụ tại Việt Nam 2 nhiệm kỳ và có mặt trong mặt trận B́nh Long-An Lộc vào Mùa Hè Đỏ Lửa năm 1972. Bài diễn văn vừa cảm động vừa bi tráng bị liên tục ngắt đoạn v́ tiếng vỗ tay hoan hô của người tham dự, và làm người nghe có cảm tưởng ông đang dẫn họ đi thăm lại chiến trường An Lộc năm xưa dưới trời mưa đại pháo của giặc. Ông ca ngợi sự chiến đấu can trường, tinh thần hy sinh của chiến sĩ VNCH và trách cứ chính phủ Mỹ không giữ đúng lời cam kết với người bạn đồng minh Việt Nam của ḿnh. Ông nói: " gần 60 ngàn người chết trong ṿng 10 năm ở một chiến trường như ở Việt Nam mà họ cho là nhiềụ. Trong khi đó hàng năm ở Mỹ số người chết v́ cần sa, ma túy và chết v́ bắn nhau hơn con số đó nhiều..."
Cái giây phút làm cho mọi người không ngăn được ḍng lệ v́ xúc động, v́ sung sướng là lúc cờ Vàng Ba Sọc Đỏ được từ từ kéo lên để được tung bay vĩnh viễn tại nơi đâỵ. Ḥa trong tiếng hát của nữ ca sĩ Ngọc Minh là tiếng ca của hơn mấy chục ngàn người cùng say sưa hát vang bài Quốc Ca Việt Nam.
Hai lá quốc kỳ Mỹ-Việt phủ lên hai pho tượng đến bây giờ mới được lấy đi, để lộ ra hai pho tượng đồng của hai người lính Mỹ và Việt đứng sát vai bên nhau trông rất sống đô.ng. Ngọn lửa thiêng vĩnh cữu, nơi chiếc đỉnh đồng trước chân Tượng Đài, được ông Frank Fry đốt lên để sẽ cháy không ngừng cho đến thiên thụ
Phút tưởng niệm qua tiếng hắc tiêu của nhạc sĩ Mă Đ́nh Sơn và tiếng kèn của Ban Quân Nhạc Thủy Quân Lục Chiến Mỹ ngân lên làn điệu sầu bi, ai oán làm ḷng mọi người như chùng lại, bồi hồi thương tiếc cho những chiến sĩ đă vĩnh viễn nằm xuống.
Trong khi tướng Ulmer và tướng Lâm Quang Thi đặt ṿng hoa dưới chân Tượng Đài, th́ cùng lúc ban hợp ca Ngàn Khơi ca bài Chiến Sĩ Vô Danh.
Dưới chân Tượng Đài bây
giờ người ta thấy có 2 ṿng hoa rất lớn; đó
là hai ṿng hoa duy nhất có mặt trong buổi lễ Khánh
Thành Tượng Đàị. Một ṿng hoa của Ban
Tổ Chức do 2 tướng Viê.t-Mỹ đặt, và
một ṿng hoa nữa với h́nh 2 lá quốc kỳ Viê.t-Mỹ
bay quyện vào nhau có hàng chữ " ĐẠI
VIỆT QUỐC DÂN ĐẢNG THÀNH KÍNH TRI ÂN CHIẾN SĨ
VIỆT MỸ".
Sau khi buổi lễ được tuyên bố bế mạc, mặc dù nắng vẫn c̣n chói chang, nhưng hơn 20 ngàn đồng bào tham dự đă ở lại để sắp hàng nối đuôi nhau vào quay phim, chụp h́nh lưu niệm dưới chân tượng đài, bên cạnh hai ṿng hoạ
Hàng ngàn máy chụp h́nh, máy quay phim của cá nhân và của các cơ quan truyền thông báo chí Viê.t-Mỹ đua nhau ghi lại biến cố lịch sử nầy; biến cố mà cô MC duyên dáng Leyna Nguyễn, xướng ngôn viên của đài CBS và đài số 9, đă tuyên bố:" biến cố lịch sử nầy sẽ măi măi tồn tại trong tâm khảm của chúng ta cho đến cuối đời".
Chiều rơi chầm chậm. Những đứa con lưu lạc của Mẹ Việt Nam đến đây từ khắp bốn phương trời, mặc dù c̣n lưu luyến lắm nhưng cuối cùng họ cũng phải chia tay ra về trong niềm hân hoan. Họ hẹn gặp lại nhau một ngày kia, khi quê hương Việt Nam dấu yêu của họ không c̣n bóng ma Cộng Sản đen tối ngự trị; nhiều tượng đài lớn hơn sẽ được xây trên các thành phố ở Việt Nam để tri ân các chiến sĩ Viê.t-Mỹ đă năm xuống trong cuộc chiến tại Việt Nam. Và ngày đó nhất định sẽ không xạ
Trương Việt Hoàng tường tŕnh.