Tuần qua, ngày 12-03-2006, một cuộc xung đột lớn gây thiệt hại đến sinh mạng xảy ra giữa người Champa và người Việt ở Ninh Thuận, nhưng vì bị nhà cầm quyền Cộng Sản Việt Nam cố tình bưng bít nên tin trên không được phổ biến rộng rãi ở trong nước cũng như ở hải ngoại.

Ở Nam Trung Việt, Phan Rang là vùng đất có người Champa cư ngụ nhiều nhất. Đây cũng là vùng mà các bậc tiên vương cuối cùng của nước Chiêm Thành ngày xưa đóng đô trước khi bị xóa tên bởi cuộc Nam Tiến qui mô và dai dẳng của người Việt dưới thời các chúa Nguyễn. Dù trải qua bao nhiêu biến loạn và những thăng trầm của lịch sử trong mấy trăm năm qua, nhưng một số đông người Champa vẫn cố bám sống trên phần đất cằn cỗi vì họ cho rằng họ có trách nhiệm giữ phần đất thiêng liêng nầy do tiền nhân để lại. Người Champa ở đây sống quần tụ và sinh hoạt với nhau theo từng làng, từng thôn, cách biệt hẳn với cộng đồng người Việt xung quanh.

Trước năm 1975, dưới thời Đệ Nhất và Đệ Nhị Cộng Hòa, tuy không được như thổ dân ở Haiwaii hay dân Da Đỏ ở Mỹ, nhưng chính quyền miền Nam luôn luôn có một chính ưu đãi đặc biệt dành cho các sắc dân thiểu số, trong đó có người Champa.

Diễn Tiến Sự Việc

Thôn Thành Tín ở huyện Ninh Phước là một thôn của người Champa cư ngu.. Bên kia con lộ là thôn Hòa Thủy của người Việt sinh sống, một thôn nỗi tiếng "cách mạng" từ hồi 1945, và hầu hết cán bộ lãnh đạo từ địa phương, các ban ngành, đến cấp tỉnh ở Ninh Thuận đều xuất thân từ làng nầỵ. Sự hiềm khích giữa hai dân tộc Việt và Champa trong vùng, tuy rất ít, nhưng thỉnh thoảng vẫn có vì do hậu qủa của những mâu thuẫn do lịch sử để lại.

Có một số nhỏ người Champa cho rằng người Việt là kẻ xâm lăng, cướp đất; vài người Việt có quan niệm ấu trĩ thì tự mãn và coi người Champa là sắc dân cần được khai hóa, lại lợi dụng thế chánh quyền để chèn ép trong trong các vụ tranh chấp liên quan đến vấn đề sinh hoạt kinh tế hằng ngày ở địa phương. Thêm nữa, cả hai phía đều có những phần tử qúa khích đứng phía sau xách động để đào sâu thêm hố ngăn cách giữa hai dân tộc Champa-Việt . Vì thế, như giọt nước làm tràn ly, chỉ cần một xích mích hay hiểu lầm rất nhỏ cũng đủ tạo ra một cuộc xung đột lớn giữa hai bên.

Ngày 12 tháng 3 vừa qua, hai nhóm thanh niên người Champa và người Việt đánh nhau dữ dội tại một quán nhậu trên con lộ nằm giữa hai làng Thành Tín và Hòa Thủy. Nhóm thanh niên người Champa vì yếu thế hơn nên bỏ chạy về làng mình.

Trong lúc nhóm thanh niên người Việt còn đang ở quán nhậu nói trên thì có một thanh niên người Champa ngơ ngác bước vào. Anh nầy tên là Kiều Anh Vũ, một sinh viên đang học năm thứ 3 ở Đại Học Bách Khoa Phú Thọ, vừa mới trở về từ Sài Gòn. Tưởng anh ta là đồng bọn với nhóm thanh niên người Champa vừa rồi, nhóm thanh niên người Việt bu lại đánh anh Kiều Anh Vũ chết tại chổ.

Đau đớn trước cái chết đầy bi thương nầy, người Champa ở thôn Thành Tín mang xác anh đến trụ sở chính quyền nhờ xử lý. Thay vì an ủi gia đình nạn nhân và áp dụng luật pháp đúng với chức năng của mình để giải quyết vụ án, chính quyền địa phương tỏ ra ngạo mạn, vô trách nhiệm và từ chối những khiếu kiện của người dân Champa.

Vì qúa phẩn uất trước cách hành xử của chính quyền, người Champa ở thôn Thành Tín đồng loạt kéo nhau qua tấn công làng người Việt ở Hòa Thủy, làm cho đôi bên có một số người bị thương, đốt hoặc làm hư hại khoảng 100 căn nhà.

Thấy chuyện xung đột nầy có cơ nguy bùng nổ lớn, chính quyền tỉnh huy động 2 tiểu đoàn công an xuống bao vây, cô lập thôn Thành Tín và bắt đi một số thanh niên trong làng. Lệnh nội bất xuất, ngoại bất nhập được chánh quyền Cộng Sản ban hành. Đến hôm nay, ngày 22-03-06, chuyện trên vẫn chưa được giải quyết xong, và công an vẫn tiếp tục bao vây người Champa trong thôn Thành Tín. Có hai người Champa từ Mỹ về đó thăm liền bị công an bắt giữ, mặc dù có sự can thiệp của tòa đại sứ Mỹ ở Việt Nam nhưng vẫn chưa được thả ra.

Hiện giờ bầu không khí nơi đó vẫn còn sôi sục và căng thẳng.

Ai đứng đằng sau chủ mưu cuộc xung đột nầy ?

Nguyên nhân sâu xa của cuộc xung đột giữa hai dân tộc Champa-Việt lần nầy ở Ninh Thuận là do bàn tay của nhà cầm quyền Hà Nội sắp xếp và dàn dư.ng.

Năm 2005, nhà cầm quyền Hà Nội có ký kết với chính phủ Nga một thỏa hiệp, trong đó có lời cam kết của Nga là giúp Việt Nam xây một lò nguyên tử ở Ninh Thuận vào năm 2012. Và thôn Thành Tín, nơi người Champa đang sinh sống, là nơi Cộng Sản Hà Nội chọn làm nơi xây lò nguyên tử. Trong thời gian qua, CSVN ra lệnh cho chính quyền địa phương tìm đủ mọi cách đuổi người Champa ở vùng nầy để lấy đất chuẩn bị cho công trình nói trên. Chính quyền địa phương dùng đủ thủ đoạn - từ mua chuộc, hăm dọa, chèn ép, nhũng nhiễu đến khủng bố - nhưng người Champa quyết liệt từ chối, nại cớ rằng họ không muốn rời vùng đất của tổ tiên để lại.

Thấy sử dụng bao nhiêu thủ đoạn, mánh lới đều vô hiệu qủa, Cộng Sản Việt khuyến khích người Việt quanh vùng thường xuyên ức hiếp và gây hấn với người Champa ở Thành Tín và dàn dựng cho thanh niên người Việt ở làng Hòa Thủy kế bên đánh lộn với thanh niên người Champa, gây ra tử vong càng tốt, để lấy cớ "vì an ninh, trật tự xã hội;vì xung đột chủng tộc", rồi dùng sức mạnh của chính quyền ép buộc người Champa phải dời đi chổ khác sinh sống.

Chuyện nước Đại Việt chiếm đất đai của vương quốc Chiêm Thành là việc làm tất yếu của qui luật sinh tồn, theo quan niệm của người xưa, và đã là chuyện thuộc về lịch sử. Mấy trăm năm qua, người Việt và người Champa sinh sống hài hòa trong tình làng nghĩa xóm và hai bên đều yêu thương, tôn trọng lẫn nhau. Nền văn hóa phong phú và đa dạng của người Champa ảnh hưởng không ít đến đời sống của đoàn người Nam Tiến. Cả hai bên đều cố quên đi những chuyện đau lòng xảy ra giữa hai dân tộc trong qúa khứ để cùng nhau xây dựng một cuộc sống tốt đẹp trên mảnh đất có tên là Việt Nam.

Đối với người Cộng Sản Việt Nam lại khác. Đối với họ tất cả chỉ là phương tiện. Họ sẳn sàng phá bỏ tất cả những tập tục cao qúi của tổ tiên, xát muối vào vết thương của qúa khứ, khơi lại sự thù hận giữa hai dân tộc, miễn sao họ đạt được mục đích.


Trương Việt Hoàng