THỬ NHÌN SƠ QUA NGUYÊN TẮC "PHÂN QUYỀN TAM LẬP" ÐƯỢC ÁP DỤNG TRONG HỆ THỐNG CHÍNH QUYỀN VÀ TRONG ÐẢNG CHÍNH TRỊ Ðối Với Guồng Máy Quyền Lực Quốc Gia Các bản hiến pháp của các nước theo thể chế Dân Chủ Pháp  Trị trên thế giới, điển hình là của Mỹ, đều lấy tam quyền phân lập hay hiểu theo nghĩa là phân chia quyền lực làm căn bản. Quy định trong hiến pháp thừa nhận sự tồn tại và phân chia quyền hành của ba cơ quan: Lập Pháp, Hành Pháp và Tư Pháp để qua đó kiểm soát các hoạt động của nhau (checks and balances). Với cấu trúc nầy quyền lực nầy, trong sinh hoạt chính trị quốc gia không có một cơ quan nào có quyền hành tuyệt đối - điều tất yếu để dẫn tới chổ độc tài toàn trị một khi tất cả quyền lực đều nằm trong tay một cá nhân hay một nhóm nhỏ. Thật ra, khái niệm về "Tam Quyền Phân Lập" đã có từ thời cổ đại ở Hy Lạp, do Aristotle đề xướng và được áp dụng trong chính quyền Athens và nền Cộng Hòa La Mã. Hạt giống "Tam Quyền Phân Lập" của Aristotle đã gieo, phải mất đến hơn 20 thế kỷ sau mới nẩy mầm và phát triển rực rở vào thế kỷ 18 . Từ tiền đề triết học phân quyền sơ khai của Aristotle thời cổ đại đã trở thành một học thuyết Pháp Luật - Chính Trị được hình thành bởi ba nhà tư tưởng lớn là John Locke, Montesquieu và Rousseau ở Tây Âu. John Locke (1632-1704), triết gia người Anh, người đầu tiên phát họa ra hệ thống lý luận hoàn chỉnh về học thuyết phân quyền. Dựa trên nền tảng đó, Montesquieu (1689-1775)- triết gia người Pháp- đưa nó lên đỉnh cao và hoàn thiện học thuyết Phân Quyền. Chính vì vậy ông được coi như người có công lớn nhất và tên tuổi của Montesquieu được gắn liền với học thuyết Phân Quyền nầy, mặc dù có sự đóng góp rất lớn của Locke và Rousseau. Theo Montesquieu, tự do chính trị của công dân là quyền mà người ta có thể làm mọi cái mà luật pháp cho phép. Pháp luật là thước do của tự do. Montesquieu cho rằng sinh hoạt chính trị quốc gia mà trong đó quyền lực tối cao phải được chia làm 3 phần: 1. Lập pháp: là Quốc Hội, cơ quan làm ra luật. Nó biểu hiện ý chí của toàn dân và được trao cho những người đại diện cho dân: Ðại Biểu. 2. Hành Pháp: đứng đầu là Tổng Thống hay Thủ Tướng, thực hiện luật pháp đã được thiết lập bởi cơ quan Lập Pháp. 3. Tư Pháp: Hệ thống tòa án, có trách nhiệm giám sát, giải thích việc thi hành luật pháp, áp dụng pháp luật để giải quyết các vụ xung đột hay xử các vụ vi phạm luật pháp. Theo học thuyết tam quyền phân lập nầy, thì thành viên của 3 nghành trên không được thực hiện hay hành xử quyền hạn của cơ quan (nghành) không phải của mình. Như người làm bên cơ quan Hành Pháp không thể là thành viên của Lập Pháp hay ngược lại. Học thuyết Phân Quyền nầy của Montesquieu là đối thủ, là khắc tinh đáng sợ đối với chế độ phong kiến, chuyên chế độc tài, và nhất là đối với các nhà nước Cộng Sản. Hầu hết các nước trên thế giới ngày nay có nền Dân Chủ Pháp Trị đều áp dụng học thuyết phân quyền của Montesquieu, tuy có vài nơi sự áp dụng có đôi phần khác với hiến pháp của Hoa Kỳ, nhưng trên căn bản cửa sự phân quyền trong guồng máy điều hành quốc gia đều giống nhau, không ngoài mục đích là ngăn chận quyền lực trong nước rơi vào tay một người hay một nhóm để từ đó trở thành vùng đất màu mỡ cho sự lạm quyền hay dẫn tới con đường độc tài, và trên hết là bảo vệ quyền tự do cho người dân. Ðối Với Hệ Thống Tổ Chức Của Ðảng Chính Trị Theo quan niệm của người Á Ðông, thì đảng chính trị giống như là hình thức tổ chức của một tôn giáo vì tất cả thành viên trong đảng đều có chung một tín ngưỡng chính tri. Chủ thuyết chỉ đạo, nền tảng lý luận và triết học của đảng đối với đảng viên cũng như một loại bible đối với tín hữu của một tôn giáo. Học thuyết phân quyền của Montesquieu chỉ được áp dụng ở guồng máy vận hành chính trị của một quốc gia, nếu mang ra áp dụng cho một đảng chính trị thì hoàn toàn không thích hợp. Tại sao? Vì có cùng chung một tín ngưỡng, đối với một đảng cách mạng hay chính trị, điều tiên quyết phải có là sự thuần nhất xuyên suốt từ trên xuống dưới theo một cấu trúc đơn thuần và một mệnh lệnh duy nhất. Cấu trúc ở thượng tầng có thể là một Hồi Ðồng Ðại Biểu hay Hội Ðồng Chỉ Ðạo tối cao. Ðể đạt được sức mạnh tuyệt đối trong hành động, một khi mệnh lệnh từ Hội Ðồng Chỉ Ðạo đưa ra phải được thi hành như trong tổ chức quân đội chính quy trên thế giới. Ðó là sức mạnh của một đảng cách mạng hay đảng chính tri. Hiến pháp của Hoa Kỳ phân quyền rỏ ràng nhất, là kiểu mẫu cho tam quyền phân lập của học thuyết Montesquieu. Thế nhưng, cứ nhìn vào cách tổ chức của đảng Cộng Hòa hay đảng Dân Chủ ở Mỹ, chúng ta thấy nguyên tắc phân quyền hoàn toàn vắng bóng. Vì vậy, nếu đoàn thể nào cũng lạm dụng tư tưởng của Montesquieu trong việc tổ chức nội bộ thì không những mang lại sự rắc rối và phức tạp trong vấn đề điều hành mà còn làm cho ông Montesquieu - cha đẻ của học thuyết phân quyền- đang ở suối vàng buồn lòng không ít. Hải Ðăng