Vấn đề Biên Giới và Hải Đảo
Việt Nam
Bác Sĩ Nguyễn Đan Quế
(CTNBVN)
Vấn đề biên giới trên đất
liền & trên biển:
- 1858 Pháp nổ phát súng đầu tiên đánh vô Đà
Nẵng.
- 1862 Pháp chiếm miền Nam.
- 1884 đặt ách thống trị trên toàn quốc
Việt Nam.
- 1895 Pháp vẽ bản đồ Đông Dương sau khi
kư hiệp ước với triều đ́nh Măn Thanh
ấn định biên giới dài 1300 km giữa Việt
Nam và Trung Quốc.
Để chống Pháp, Hồ Chí Minh thành lập đảng
Cộng Sản Đông Dương, hoạt động
ở cả Việt-Miên-Lào, với sự trợ giúp
của đảng Cộng Sản Trung Quốc.
- Năm 1941, Ho Chí Minh về Việt Nam lập chiến
khu dọc theo biên giới tiếp giáp với Trung
Quốc.
Để bảo đảm an toàn, đoạn đường
chót tầu hỏa và đường bộ của Trung
Quốc ăn sâu vào lănh thổ Việt Nam có nơi 500
mét, nhiều nơi đến cả cây số và dùng nơi
này làm cơ quan đầu năo, huấn luyện cán
bộ, dưỡng quân, tiếp nhận và cất
dấu vũ khí. Nếu Pháp hành quân hay dùng máy bay oanh
tạc vùng này, Trung Quốc sẽ la ầm lên là vi
phạm lănh thổ của họ.
- 1954 chia đôi đất nước.
V́ cần phát động chiến tranh với miền
Nam, hai đảng Cộng Sản Việt Nam và Trung
Quốc kư thỏa thuận ngầm đường biên
"hậu phương lớn" , "núi liền núi
sông liền sông" và Phạm Văn Đồng c̣n chính
thức gửi công hàm ngày 14 tháng 9 năm 1958 lên
tiếng công nhận hải phận của Trung Quốc
là 12 hải lư, tính nhờ Trung Quốc bảo vệ dùm
3/4 biển Đông bên ngoài lănh hải Bắc Việt v́ lúc
đó Hà Nội chưa có Hải Quân.
- 1972 Trung Quốc kư thông cáo chung
Thượng Hải với Mỹ để lộ rơ ra
chiều hướng chuyển từ đối đầu
sang hợp tác, cho phép Mỹ rút quân ra khỏi miền
Nam Việt Nam kéo theo tiến tŕnh giải quyết
chiến tranh VN với hiệp định Paris ra đời
vào ngày 27-1-1973.
- Tháng Giêng năm 1974, Hải Quân Việt Nam Cộng Ḥa
bảo vệ quần đảo Hoàng Sa giao chiến
với Hải Quân Trung Quốc.
Quần đảo này nằm ở 14o 30 Ố 17o00 độ
vĩ bắc và 111o 30- 114o00 độ kinh đông, ngang
ngoài khơi tỉnh Đà Nẵng. Hải Quân Việt Nam
Cộng Hoà đi ṿng đánh từ Bắc xuống,
Hải Quân Trung Quốc đánh bọc hậu từ phía
Nam lên. Hải Quân Việt Nam Cộng Ḥa thua, Trung
Quốc chiếm giữ đảo và giam giữ một
số tù binh nhưng đối xử tử tế và
sau đó thả cho về. Sự việc xẩy ra
chỉ hai ngày sau khi Ngoại Trưởng Mỹ Henry
Kissinger gặp những nhà lănh đạo Bắc Kinh.
Mỹ không lên tiếng và Hải Quân Mỹ đang
tuần tra trong vùng khi xảy ra tranh chấp đă
phớt lờ không can thiệp, bênh vực Hải Quân
VNCH, nhưng điều kinh ngạc và nổi bật
nhất là chính quyền Hà Nội đă không có
một lời phản kháng. Nếu Hà Nội tự
nhận là đại diện hợp pháp cho Việt Nam
và nếu họ c̣n cho Hoàng Sa là của Việt Nam th́
trên phương diện pháp lư họ phải lên
tiếng phản đối Trung Quốc xâm lăng và xác
nhận chủ quyền khi một cuộc tranh chấp
như thế xẩy ra. Cũng trong thời gian này, Trung
Quốc, Việt Nam Cộng Ḥa, Malaysia, Philippine, Brunei lên
tiếng đ̣i chủ quyền quần đảo Trường
Sa ngang ngoài khơi Vũng Tàu.
- Từ năm 1975 đến cuối năm 1978, biên
giới Việt Nam -Campuchia triền miên rối loạn.
Đầu năm 1979 Việt Nam tiến quân sang Campuchia.
Trung Quốc liền ra tay đánh vào biên giới phía
Bắc của Việt Nam, nói là trừng phạt
dậy cho Việt Nam một bài học, Trung Quốc coi
vùng mà trước đây Hà Nội giao cho họ
nhờ bảo đảm an toàn dùm là phần đất
của họ.
- 1991 Việt Nam và Trung Quốc nối lại quan hệ
ngoại giao. Vấn đề biên giới trên bộ và
trên biển được đặt ra thương
thảo lại, nhưng khi ngồi vào bàn hội
nghị ,Việt Nam bị thất thế v́ Trung
Quốc đưa ra những văn kiện kư kết năm
1958 giữa hai chính phủ và hai đảng và v́ đă
không lên tiếng xác nhận chủ quyền ở Hoàng
Sa khi sảy ra cuộc tranh chấp năm 1974 giữa
Trung Quốc và Việt Nam Cộng Ḥa. Hà Nội
muốn trở lại đường biên giới kư
kết giưă Pháp và triều đ́nh Măn Thanh , nhưng
Bắc Kinh bác, bắt phải dựa trên những kư
kết với nhau trong qúa khứ,lấy lư do là hai
đảng vẫn c̣n hiện hữu mà lại đang
nắm chính quyền , không có chuyện công nhận
những việc mà phong kiến và thực dân thiết
lập. Phiá Việt Nam đuối lư , đành ngậm
bồ ḥn làm ngọt, nhượng bộ hoàn toàn
những đ̣i hỏi của Trung Quốc, mất
gần 1000 km2 trên vùng biên giới phiá Bắc. Thua me
gỡ bài cào, Hà Nội dở tṛ tiểu bá lấn
chiếm biên giới Lào và Campuchia. Phía Lào và Campuchia
muốn trở lại đường biên giới mà Pháp
vẽ năm 1895, nhưng Việt Nam lại bác bỏ,
chỉ muốn dựa trên cột mốc mới ấn
định bởi một vài văn kiện do Hà
Nội ép Lào và Campuchia kư hồi gần đây, lưu
manh hơn nữa là Hà Nội đưa dân đến
lập nghiệp chiếm cứ những vùng đất
ăn gian. Hiện nhân dân Lào và Campuchia rất phẫn
uất về vụ này.
Cuối năm nay 2001, Quốc Hội bù nh́n Việt Nam
mới lén lút thông qua hiệp ước về biên
giới Việt Trung. Không một người dân nào
được biết rơ nội dung của bản
hiệp ước này, Hà Nội chỉ loan báo vắn
tắt là hai bên sẽ cắm mốc biên giới vào
đầu năm 2002. Chúng ta đ̣i hỏi nhà cầm
quyền Hà Nội phải công bố đầy đủ
chi tiết về bản hiệp ưóc biên giới này
và chúng ta sẽ không công nhận bất cứ nhượng
bộ nào về đất đai cho ngoại bang.
Vấn đề Hoàng Sa & Trường Sa
Nhờ những tiến bộ về khoa học nhất
là trong phạm vi kỹ thuật vi điện tử nhân
loại đă bắt đầu có thể khai thác tài nguyên
ở dưới đáy biển. Lục địa chỉ
chiếm có 29% diện tích của trái đất và
nguồn ụ tài nguyên đă cạn v́ bị khai thác ḍng
dă qua bao nhiêu thế kỷ trong khi đó biển cả
chiếm đến 71% mà tài nguyên phong phú c̣n nguyên
vẹn chưa từng bị khai thác v́ không có kỹ
thuật. Do đó, lục địa không c̣n là miếng
mồi ngon cho các siêu cường tranh chấp nữa ,
mục tiêu béo bở bây giờ là đáy biển. Trước
đây, khi sức mạnh chi phối thế giới là quân
sự , một số các ḥn đảo được coi
là quan yếu v́ là vị trí chiến lược giúp cho
vấn đề hành quân. Nhưng nay sức mạnh chi
phối thế giới đang chuyển dần sang kinh
tế, một số những ḥn đảo khác đột
nhiên trở thành quan trọng v́ có liên quan trực
tiếp đến bản đồ tài nguyên dưới
đáy biển. Hoàng Sa và nhất là Trường Sa
nằm trong trường hợp này. Chính v́ vậy mà qua
bao nhiêu thế kỷ không có những tranh chấp ǵ
về hai quần đảo này nhưng đùng một lúc
vào năm 1974 nhiều nước đă nhao nhao lên đ̣i
chủ quyền về hai quần đảo này.
Vấn đề khai thác đáy biển dẫn đến
vấn đề phân chia tài nguyên dưới đáy
biển. Chắc chắn các siêu cường nắm kỹ
thuật cao muốn soạn thảo các luật có lợi
cho ḿnh. Đă có đề nghị: Đáy biển sâu hơn
200m thuộc về tất cả các nước. Xuống sâu
hơn 200m ai có kỹ thuật khai thác tài nguyên kiếm
được sẽ thuộc về người đó. Ai
cũng hiểu là chỉ có các siêu cường giầu có
mới có đủ điều kiện và kỹ thuật
để làm.
Vấn đề khai thác ḷng biển và đáy biển
sẽ c̣n nhiều tranh căi và tranh chấp. Một số nước
đă đơn phương tuyên bố thềm lục
địa thuộc về quốc gia họ dài tới 200
hải lư, hải phận nước này chồng lên
hải phận nước kia gây nên tranh chấp liên quan
đến nhiều quốc gia. Các nước giầu
thực sự quan tâm đến phạm vi rộng lớn
hơn nhiều đó là khai thác tài nguyên sâu trong ḷng
đáy biển ở trong hải phận quốc tế. Đối
với các đảo mà chủ quyền không rơ ràng có
nhiều nước tranh chấp, họ có chiều hướng
ủng hộ quốc tế hóa những đảo đó,
nhằm có bảo đảm về an ninh và không bị
quốc hưũ hóa trong khi khai thác. V́ lợi nhuận
nhiều, họ sẵn sàng trả tiền thuê cao, các
quốc gia tranh chấp sẽ chia nhau theo một thỏa
thuận nào đó.
Lập trường của dân tộc ta:
Chúng tôi quan niệm rằng, đất nước
Việt Nam là của chung cho mọi người dân
Việt Nam, tất cả mọi công dân Việt Nam, trong cũng
như ngoài nước đều có bổn phận
bảo vệ lănh thổ, tài nguyên của Việt Nam do
tiền nhân đă dày công để lại. Không ai
được độc quyền yêu nước và cũng
không một ai, một đoàn thể hay đảng phái nào
trong bất cứ hoàn cảnh nào có thể nhân danh dân
tộc Việt Nam kư kết những văn kiện bán nước
cho ngoại bang. Trên căn bản đó, chúng tôi đề
nghị:
- Về vấn đề biên giới trên bộ:
Nhân dân ta không bị ràng buộc bởi hiệp định
phân định đường biên giới trên bộ
mới kư kết năm 2001 giưă Hà Nội và Bắc
Kinh và cũng sẽ không công nhận cột mốc
sắp cắm mà chỉ coi đây như một bước
sai lầm đâm lao phải theo lao của Bộ Chính
Trị đảng Cộng Sản Việt Nam, đặt
quyền lợi của đảng trên quyêụn
lợi tổ quốc , dâng đất để
được Trung Quốc ủng hộ, hy vọng
được tiếp tục ngồi lại thống
trị nhân dân ta. Nhân dân ta không coi những thỏa
thuận ngầm giữa Hà Nội và Bắc Kinh là có
giá trị, toàn bộ vấn đề biên giới trên
bộ phải trở lại bản đồ do Pháp
vẽ năm 1895 cho cả ba biên giới tiếp giáp
Trung Quốc, Lào và Campuchia. Sở dĩ chúng tôi đề
nghị dùng bản đồ này v́ đây là bản
đồ đầu tiên được vẽ một cách
khoa học và vô tư bởi các chuyên viên về địa
dư của Pháp. Chỉ có dùng bản đồ biên
giới do Pháp vẽ chúng ta mới hy vọng tránh
khỏi những tranh chấp triền miên và tạo
đuợc một nền ḥa b́nh vĩnh cửu cho bán
đảo Đông Dương. Nhân dân ta cũng tố cáo
trước dư luận trong nước và quốc
tế sự hèn hạ của tập đoàn Bộ Chính
Trị đảng Cộng Sản Việt Nam để
mất đất tổ tiên để lại cho Trung
Quốc nhưng lại đi hiếp đáp chiếm
đất của Lào và Campuchia.
- Về vấn đề hải đảo:
Nhân dân ta muốn giải quyết ḥa b́nh những tranh
chấp về các hải đảo dựa trên:
- Luận cứ các bên đưa ra dính đến
sự hiện diện từ xưa trên đảo.
- Nằm nhiều ít trên thềm lục địa.
- Luật biển của Liên Hiệp Quốc năm
1982.
- Bảo đảm quyền lợi và an ninh cho
giới khai thác tài nguyên đáy biển.
Điều cần nêu lên ở đây là các cường
quốc muốn quốc tế hóa các hải đảo
đang tranh chấp để khai thác kinh tế với
quy chế hư chủ, nghĩa là các nước đang
tranh chấp là chủ nhưng không được có các
hoạt động quân sự và không có quyền
quốc hữu hóa ngược lại họ có
quyền tham gia vào các cuộc thương thảo trong
việc khai thác vùng biển xung quanh các đảo này và
chia lợi nhuận. Trong mọi trường hợp các
nước khai thác tài nguyên đáy biển cần theo
đúng luật lệ và các hiệp ước quốc
tế không được ỷ mạnh làm càn. Tóm
lại, một cách tổng quát, quyền lợi của
các nước tranh chấp sẽ được
giải quyết tính toán theo vị quan trọng của
những đảo này trong bản đồ tài nguyên
đáy biển. Chúng ta cần nắm vững những
điểm này để bảo vệ quyền lợi
đất nước trong những cuộc thương
thảo tương lai về quy chế của các đảo
này.
BS Nguyễn Đan Quế